Lukas 23:34a

‘Let me be as slow to forgive myself as thou art ready to forgive me.’1 So lees die gebed van ’n Puritein. Die ander kant is ook waar: as God jou vergewe het, is selfvergifnis onnodig. Aanvaar eenvoudig sy vergifnis. Dit is waaroor vandag se teks gaan.

 

1. Selfloos

Een winter was ek by ’n predikantebyeenkoms waar ons soggens om 07:00 bymekaar gekom het om te bid. Toe ’n kollega my sien koud kry, toe gee hy sy kombers vir my. Ek wou dit nie vat nie, maar hy het aangedring. Sy selflose liefde het ’n indruk op my gemaak.

Jesus was so. Ons sien dit in die kruiswoorde wat Hy gespreek het. Hy het nie aan Homself gedink nie, maar aan ander. Hy het vir sy oortreders gebid (v.34a) en aan ’n misdadiger het Hy die ewige lewe geskenk (v.43). Hy het voorsorg getref vir sy ma wat ’n weduwee was (Joh. 19:26-27). Hy het onder sy Vader se toorn gely, sodat ons nie hoef nie (Matt. 27:46). Hy was dors, sodat Hy ons dors vir ewig kon les (Joh. 19:28). Vir die wettelose het Hy die wet vervul (Joh. 19:30). Hy het die dood se angel uitgehaal, sodat dit ons nie kan seermaak nie (Luk. 23:46).

Aan die kruis het Jesus drie keer met God gepraat (v.34a, 46, Matt. 27:46), drie keer met mense (v.43, Joh. 19:26-27, 28), en een keer met God en mense (Joh. 19:30). In vandag se teks het Hy vir die oortreders gebid (v.34a). Ek vind dit merkwaardig dat Hy in sy sterwensuur gebid het. Hy het sy bediening met gebed begin (3:21) en dit so afgesluit (v.34). Sy voorbeeld bied hulp vir dié wat oud en afgeleef is, wat nie meer krag het om te dien nie. Soos Jesus kan jy bid! Niemand is buite die bereik van gebed nie (v.34, 43).

Leer ook dat Jesus nie begeer dat God die oortreders moet straf nie. Voor Simson dood is, het hy die Here gevra om die oortreders te straf (Rigt 16:28-30). Voor Jesus dood is, het hy sy Vader gevra om die oortreders te vergewe. Laat staan jou agterdog teen die Here. Hou op dink Hy wil jou nie red nie. Jesus en die Vader soek jou voordeel en vergifnis (v.34).

 

2. Onkundig

Volgens Robert Murray McCheyne is die sondaar se hart soos ’n rokende vulkaan: jy kan nie diep in die krater afkyk nie.2 Net so weet geen sondaar hoe sleg sy eie hart is nie: “Die hart is bedriegliker as alles; dit is ongeneeslik. Wie kan die hart verstaan?” (Jer. 17:9).3

Ons sien dit by die kruis. Die oortreders het nie verstaan dat Jesus die ewige Seun van God is nie. Hy het soos ’n gewone mens gelyk (Jes. 53:2, 2Kor. 5:16). Gevolglik het hulle nie besef hoe groot die sonde was toe hulle Hom kruisig nie (Hand. 3:14, 13:27, 1Kor. 2:8). Aan die een kant is geen misdaad so groot soos die kruis nie. Maar aan die ander kant kan dit vergewe word, omdat hulle dit uit onkunde gedoen het (Matt. 12:32). Charles Spurgeon het gesê: ‘We were practically, in every act of sin, taking the hammer and the nails, and fastening Christ to the cross; but we did not know it.’4 Ons is onkundig oor ons eie harte. Jesus nie—Hy weet presies wat in ons harte aangaan (Joh. 2:24-25). Hy ken die duisternis van die mens se hart en tog bid Hy v.34: “Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie.”

In die Ou Testament het die Here ’n offer vir mense se onwetende sonde voorsien (Levitikus 4, Num. 15:27-29). In Ps. 19:13 bid Dawid: “Wie het insig in sy onbewuste dwalings? Spreek my vry van verborge sondes!” In v.34 het Jesus die offer vir ons onwetende sondes vervul en Dawid se gebed beantwoord. Ek bedoel nie dat God onwetende sonde verskoon nie. Almal van ons weet tog God bestaan en het ’n gewete wat vir ons sê wat reg en verkeerd is (Rom. 1:19-21, 2:14-15). Onwetende sonde is strafbaar; Jesus moes daarvoor sterf.

Ons moet ’n stap verder gaan. Spurgeon het die kwessie raakgevat: ‘We hear the Master say, “Father, forgive them for they know not what they do.” Let us add our own tears as we say, “And forgive us, also, because in some things we did know’.5 Sê dankie dat Jesus vir jou gebid het toe jy nie vir jouself gebid het nie; dat Hy namens jou om vergifnis gevra het toe jy dit nie self gedoen het nie.6

Die feit dat Jesus vir ons onwetende sonde gebid het, bied troos vir ouers wat kindertjies aan die dood afstaan of geliefdes wat verstandelik gestrem gebore is. Sulke mense verstaan nie die evangelie nie. Hulle is onbevoeg om dit te glo. Dus is daar deur Jesus se kruisdood en smeekgebed vergifnis vir hulle sonde (v.34, Deut. 1:39, 2Sam. 12:23). Daar is vergifnis vir gelowiges wat sterk medikasie moet gebruik of Alzheimer’s kry en dan dwase of sondige dinge sê en doen. ’n Christen by name van Charles Feinberg was ’n Joodse Rabbi voordat hy tot bekering gekom het. Na sy bekering het hy die Here getrou gedien. Toe hy oud word en Alzheimer’s kry, toe ontken hy dat Jesus die Messias is. Hy het nie geweet wat hy doen nie. Volgens v.34 is daar vir hom vergifnis.

God se vergifnis is ook beskikbaar vir die onkundige inboorling en afgodsdienaar. Die Vader antwoord v.34 deurdat Hy sendelinge stuur om bekering en vergifnis aan sulke mense te verkondig (24:47).

Jesus wil hê ons moet soos Hy bid. Stefanus het dit gedoen toe hy om Christus ontwil gestenig is. In Hand. 7:60 lees ons: “Hy het op sy knieë geval en met ’n harde stem uitgeroep: ‘Here, reken hulle hierdie sonde nie toe nie!’ En met dié woorde het hy ontslaap.” Die Here het Stefanus se gebed verhoor en vir onkundige Paulus gered (Hand. 7:58, 9:1-18, 1Tim. 1:13).

Ongelowiges weet nie wat hulle verwerp nie. Maandag moes ek my kar se papiere op datum kry. Terwyl ek daar sit en wag, toe deel ek die evangelie met iemand langs my. Ek het skaars halfpad gekom toe hy my stop. Hy het ernstig aanstoot geneem dat ek van sonde en die hel praat. Hy het gevloek en my gevra: ‘What are you getting at?’ Ek wou nog die goeie nuus van Jesus se kruisdood deel, maar ek het nie daarby uitgekom nie. Hy wou nie verder hoor nie. Hy het nie besef dat ek die goeie nuus van verlossing met hom wou deel nie.

Ken jy sulke mense? Bid vir hulle. Bid vir enige ongelowige wat die lewe vir jou ondraaglik maak (6:28) net soos Jesus hier vir jou gebid het. Herinner jouself hoekom die ongelowige jou vyandig gesind is. Hy is verblind en ’n slaaf van die duiwel (2Kor. 4:4, Ef. 2:2-3, 1Joh. 5:19). Vra die Vader om hom te vergewe en uit die duiwel se mag te red (v.34, Rom. 10:1).

Is dit ’n gelowige wat jou teleurstel of in die rug steek? Bid dat God die sonde aan hom nie toereken nie (2Tim. 4:16). Op grond van Jesus se kruisdood sal God hom vergewe en op die regte tyd sy sonde uitwys.

 

3. Regverdig

Gerrie breek by die magistraat se huis in. Hy verkrag en vermoor sy vrou. Hy kry die pinkode tot die magistraat se bankrekening en steel R2.5 miljoen. Toe die polisie vir Gerrie vang, toe besluit die magistraat om hom te vergewe en hom nie te vervolg nie. Wat dink jy daarvan? Dit is onregverdig. Die magistraat ondermyn die gereg deur Gerrie sommerso te vergewe.

Hoe kan die Vader ons dan deur Jesus se gebed in v.34 vergewe? Is dit nie om sonde onder die mat in te vee nie? God se vergifnis is nie onregverdig of goedkoop nie. Hy vergewe nie soos die magistraat wat die wet ignoreer nie. Die rede hoekom die Vader ons kan vergewe, is omdat Jesus die prys vir ons sondes betaal het (Ef. 1:7). Jesus het betaal vir almal wat hulle bekeer en in Hom glo (1Tim. 1:17).

Baie mense sien dit nie so nie. Hulle soek vergifnis sonder die kruis, asof dit God se werk is om te vergewe. Maar God is regverdig en Hy sal die sonde straf. Omdat Hy dit aan die kruis gedoen het, kan Hy die goddelose vergewe en nog steeds regverdig wees (Rom. 3:25-26, 4:5). God vergewe ons op grond van Jesus se priesterlike werk toe Hy sy lewe vir ons afgelê het en vir ons gebid het. Die Vader het Jesus se gebed reeds in v.43 verhoor toe Hy die rower aan die kruis gered en vergewe het. Kort daarna het God die Romeinse hoofman wat by die kruis gestaan het, gered (Mark. 15:39). In Hand. 2:23, 37-41, 3:14-15, 19, 4:4 het duisende Jode wat vir Jesus dood verantwoordelik was, tot bekering gekom. In Hand. 6:7 het baie priesters tot bekering gekom. Ons eie bekering is God se antwoord op Jesus se gebed in v.34. Jesus het selfs gebid vir dié wat nog in Hom sal glo (Ps. 22:31-32, Joh. 17:20, Heb. 7:25).

 

4. Gewillig

Ek ken iemand wat ’n moordenaar in die tronk besoek het. Toe hy die evangelie met die man deel, toe sê hy: ‘Die Here kan my nie vergewe nie.’ Die oom het Jesus se kruisdood aan hom verduidelik. Trane het oor die man se wange geloop. ‘Bedoel jy Hy kan daardie moord wat ek gepleeg het, vergewe?’ ‘Ja.’ Die man het daar en dan tot bekering gekom en vir die res van sy lewe ’n mooi pad met die Here gestap.

Ek ken ’n man wat onlangs in ’n psigiatriese inrigting beland het. Hy is oortuig hy het sy redding verloor en dat die Here hom nie kan vergewe nie. Lukas wys hier dat God sondaars kan vergewe. Hy is gewillig om dit te doen. Jesus het vir sy moordenaars gebid; vir mense wat Hom soos ’n skaap geslag het en so mishandel het, dat Hy nie meer soos ’n mens gelyk het nie (Jes. 52:14, 53:7). Volgens die vier Evangelies het die mense Hom belaster, op Hom gespoeg, Hom geklap en met die vuis geslaan, Hom valslik beskuldig, gespot, gegesel, ’n doringkroon in sy skedel gedruk, spykers deur sy hande en voete geslaan, Hom naak aan ’n kruis laat hang. Tog het Hy die Vader gevra om hulle te vergewe (v.34).

Die Vader het sy gebed verhoor en almal wat vergewe wil word, vergewe! Die Vader en die Seun staan reg om jou te vergewe. Nader tot Hom. Moenie dink jou sonde is so groot dat Hy dit nie kan vergewe nie. As jy so dink, sê jy jou sonde is groter as die kruis. Jy sê basies Jesus het misluk en dat Hy party sondes nie kan wegvat nie. Bely jou sonde teen Jesus en die Vader. Bring al jou sonde na Hom toe. Die Vader is tevrede met sy Seun se offer en sal jou vergewe. Hoe weet ek dit? Want Hy het sy Seun uit die dood opgewek (Rom. 4:25). Ek self het sy vergifnis gesmaak. Toe my swaer dit ontvang, toe sê hy: ‘Dit voel of ’n las van my skouers af is.’

Die Seun van God het mag om die grootste sondaars te vergewe: “Dié uitspraak is betroubaar, en werd om ten volle aanvaar te word, dat Christus Jesus na die wêreld gekom het om sondaars te verlos, van wie ek die heel grootste is.” (1Tim. 1:15). God se Woord staan vas: “Hy het die skuldbewys met sy aanklagte teen ons uitgewis en dit blywend weggeneem, toe Hy dit aan die kruis vasgespyker het.” (Kol. 2:14). God het ons vuil klere uitgetrek en vir ons die skoon klere van Christus se geregtigheid aangetrek:

“om te voorsien vir hulle wat oor Sion rou, om vir hulle tulbande te gee in plaas van stof, vreugde-olie in plaas van rou, klere vir lofprysing in plaas van ’n verslae gees. Hulle sal genoem word: terebinte van geregtigheid, geplant deur die Here om Hom te verheerlik.” (Jes. 61:3).

Josua het in besmeerde klere voor die engel gestaan. Hierop het die engel gereageer en aan diegene wat voor hom staan, gesê: ‘Trek sy besmeerde klere uit.’ Vir Josua het hy gesê: ‘Kyk, ek het jou sondeskuld van jou weggeneem en ek sal vir jou feesklere aantrek.’ Daarop sê ek: ‘Laat hulle ’n skoon tulband om sy kop draai.’ Terwyl die engel van die Here daar staan, het hulle die skoon tulband om sy kop gedraai en vir hom die klere aangetrek.” (Sag. 3:3-5).

“Hy wat nie sonde geken het nie, Hom het God ter wille van ons tot sonde gemaak, sodat ons in Hom voor God geregverdig kon word.” (2Kor. 5:21).

“en in Hom bevind kan word—nie met my eie geregtigheid op grond van die wet nie, maar met die geregtigheid deur geloof in Christus, die regverdiging wat van God kom, deur die geloof” (Fil. 3:9).

Is jy ’n gelowige wat sonde doen? Die aanbod van God se vergifnis staan vir jou ook. Die Vader kan groot sonde vergewe. Hy het Dawid se egbreuk en moord vergewe (Psalm 51). In Johannes 21 het Hy Petrus vergewe, nadat hy drie maal vir Jesus verloën het. Hy kan jou vergewe, selfs al het jy baie sonde gedoen (Jak. 5:20). Bely jou sonde (1Joh. 1:9) en aanvaar sy genade wat meer en groter as jou sonde is: “…namate die sonde toegeneem het, het die genade nog soveel oorvloediger geword.” (Rom. 5:20).

As jy na vandag nog sy hand wegklap en sy kruisoffer verwerp, sondig jy nie uit onkunde nie. Jy sondig met ’n hoë hand (Num. 15:30-31)! Jy is openlik rebels en pleeg hoogverraad. Jy ken die waarheid, maar spoeg daarop. Jy vertrap Jesus se bloed onder jou voete (Heb. 10:29). Dit is asof jy Jesus vir ’n tweede maal kruisig (Heb. 6:8). God se woede rook teen jou. As jy jou ore verder toedruk, sal Hy jou ekstra swaar straf (10:13-15, 20:47). “En wat sal jy dan doen? Of is ons besig om die Here jaloers te maak? Is ons dan sterker as Hy?” (1Kor. 10:22). John Bunyan het gesê: ‘O poor man! which is strongest, think you, God or you? If you are not able to overcome him, you are a fool for standing out against him… He wil grip hard; his fist is stronger than a lion’s paw; take heed of him, he will be angry if you despise his Son’.7 Moet Hom nie verag nie, maar buig voor die Seun en soen Hom, sodat jy vergewe kan word en jy nie op die weg vergaan nie (Ps. 2:12).


1  Arthur Bennett (ed.), The Valley of Vision: A Collection of Puritan Prayers & Devotions (Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 1975), 150

2  Robert Murray McCheyne, Sermons of M’Cheyne (London: The Banner of Truth Trust, 1961, 1972), 35

3  Aanhalings uit die 2020 Vertaling.

4  C.H. Spurgeon, The Treasury of the Bible: New Testament—Vol. 2 (London: Marshall, Morgan & Scott, 1962), 170

5  Spurgeon, ibid., 171

6  Ibid.

7  John Bunyan, The Jerusalem Sinner Saved (Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 2005 [1691]), 78