Psalm 139:7-10

Coram Deo is ons gemeente se nuwe leuse. Toe iemand die leuse en embleem op WhatsApp sien, toe vra sy: ‘Wat beteken coram Deo?’ R.C. Sproul som dit as volg op: ‘To live coram Deo is to live one’s entire life in the presence of God, under the authority of God, to the glory of God.’1 Vandag wil ek op die eerste deel hiervan fokus (lewe voor God se aangesig). In die daaropvolgende preke sal ek die res van die slagspreuk verduidelik.

 

1. God is oral (v.7)

Hebreeuse digkuns maak van parallelismes gebruik. In v.7 gebruik Dawid ’n sinonieme parallelisme: die tweede reël is ’n herhaling van die eerste reël, maar gebruik net ander woorde:

“Waarheen kan ek gaan, weg van u Gees;

waarheen kan ek vlug, weg van u teenwoordigheid?”2

God se Gees (v.7a) en sy teenwoordigheid (v.7b) is dieselfde. Dus is Hy deur sy Gees teenwoordig (Joh. 14:17, 23, Ef. 3:16-19). Dit beteken nie die Vader en die Seun is nie alomteenwoordig nie (v.7-10, Matt. 1:23, 18:20, 28:20): die Heilige Gees is die Vader en die Seun se Gees (v.7, Rom. 8:9). Daar is geen plek waar Hy nie is nie (v.7-10). Hy is binne en buite jou lewe, hart en gedagtes; jy lewe in en deur Hom (Hand. 17:28, Rom. 11:36, Kol. 1:17). A.W. Tozer sê: ‘God is our environment as the sea is to the fish and the air to the bird… God is…closer to us than our thoughts…’3 God is binne en buite die heelal (113:4-6, 1Kon. 8:27). In Gen. 1:1 het Hy die hemel en die aarde geskep. Dit beteken Hy het voor dit bestaan en bestaan buite dit. God word nie deur ruimte beperk nie, alhoewel Hy dit vul (v.7, Jer. 23:23-24). Jy is altyd in God se teenwoordigheid en kan nie vlug nie (v.7, Gen. 3:8).

Hoekom het Jona dan gedink hy kan vir God vlug? Vir priesters, profete, konings, die duiwel en engele om in God se teenwoordigheid te staan, beteken hulle is onder sy gesag en staan in sy diens (1Sam. 1:22, 2:21, Jer. 33:18, 1Kon. 17:1, Jer. 15:19, 51:13, Job 1:12, 2:7, Luk. 1:19). Toe Jona vlug, het hy nie gedink God is nie oral nie. Jona 1:3 beteken eenvoudig hy wou nie meer in God se diens staan nie; hy wou nie meer ’n profeet wees nie.

Moenie soos Jona wees nie, maar lewe voor God se aangesig in sy diens (Jer. 3:17). Moenie die gereelde samekomste van die gelowiges misloop nie (Heb. 10:25). Kom in die Here se teenwoordigheid met lofgesange (100:2). Lewe coram Deo by die nagmaal en geniet geestelike gemeenskap met God (1Kor. 10:16, 2Kor. 13:13, 1Joh. 1:3). Lewe coram Deo deur die Woord en gebed (119:97, Joh. 15:7, 1Tess. 5:17). Onthou coram Deo as die duiwel jou versoek, sodat jy nie sondig nie (v.1-5, 90:8, Spr. 5:21, 15:3, 2Kron. 16:9, Heb. 4:13).

Mark Jones sê: ‘Christians commit certain sins the presence of God that they would never dream of doing in the presence of others. In this age of Internet pornography, which enslaves so many in the church, the vast majority commit this sin in private, not public. Imagine that: God’s presence has less influence on us that that of mere humans!’4 Herman Bavinck sê: ‘When you wish to do something evil, you retire from the public into your house where no enemy may see you; from those places of your house which are open and visible to the eyes of men you remove yourself into your room; even in your room you fear some witness from another quarter; you retire into your heart, there you meditate: [God] is more inward than your heart. Wherever, therefore, you shall have fled, there he is… there is One more inward even than yourself…’5

 

2. God is anderkant die dood (v.8)

Selfs anderkant die graf kan jy nie van God af wegkom nie. Wanneer jy dood is, sal jy God in die hemel of die hel ontmoet (v.8). In die hemel ontmoet jy Hom met ’n Middelaar en in die hel sonder Een.

Iemand sal sê: ‘Die doderyk verwys na Sheool (v.8); hoekom noem jy dit die hel? Die Hebreeuse woord verwys na die doderyk of graf.’ Sheool verwys inderdaad na die toestand van die dood of die graf (16:10, 49:15, Job 17:16, Jes. 14:11, Hos. 13:14). Maar soms verwys dit na die hel (49:16, Spr. 15:24, Jes. 14:9).

Iemand anders sal sê: ‘Hoekom sê jy God is in die hel as 2Tess. 1:9 sê mense sal buite God se teenwoordigheid ly?’ Alhoewel God nie in die hel teenwoordig is om te seën nie, is Hy teenwoordig om te straf. Die goddelose sal in God se teenwoordigheid ly, terwyl die heilige engele toekyk (v.8, Op. 14:10).

God is terselfdertyd in die hemel en die hel (v.8). Ek bedoel nie sy kop is in die hemel, terwyl sy voete in die hel is nie. God is ’n alomteenwoordige Gees—Hy het nie voete nie (v.7, Joh. 4:24). Sodra iemand sê Hy het ’n liggaam beperk jy Hom. Sy linkerhand moet op een plek wees en sy regterhand op ’n ander plek; Hy is nie tergelykertyd oral nie.

‘Maar Jes. 66:1 sê die hemel is sy troon en die aarde sy voetbank.’ Ek weet. In teologie noem ons dit ’n antropomorfisme: Jesaja beskryf God in mensevorm dat ons dit kan verstaan. Jes. 66:1 beteken eenvoudig God is groot; ’n verhewe koning met die wêreld onder sy gesag.

God is in sy volheid oral. Hy is in een oomblik op elke plek in die heelal: “Klim ek op na die hemel—U is daar; gaan lê ek in die doderyk—ook daar is U!” (v.8, eie beklemtoning). Wat beteken dit prakties dat God in sy volheid oral is? Hy is nie generies teenwoordig soos ’n juffrou met ’n groot klas wat nie dieselfde aandag aan elke kind kan gee nie. God is ten volle by elke gelowige teenwoordig. Hy het ’n persoonlike verhouding met elke een van sy kinders, asof jy die enigste mens op aarde is.

Vir ongelowiges is dit ’n nagmêrrie: God onttrek sy gunstige teenwoordigheid (Gen. 4:16) en is volkome teenwoordig om te straf: “Al grawe hulle tot in die doderyk—van daar af sal my hand hulle uithaal. Al klim hulle op in die hemel—van daar af sal Ek hulle afbring. Al verberg hulle hulleself op die kruin van Karmel—daar sal Ek hulle opspoor en uithaal. Al kruip hulle vir my oë weg op die bodem van die see—daar sal Ek die slang opdrag gee en hy sal hulle pik. Al gaan hulle in ballingskap voor hulle vyande uit—daar sal Ek die swaard opdrag gee en dit sal hulle ombring. Ek sal my oog op hulle hou, ten kwade, nie ten goede nie.” (Amos 9:2-4).

Jesus het dit aan die kruis beleef. Die Vader het sy guns onttrek en was teenwoordig om Jesus in ons plek te straf: “My God, my God, waarom het U My verlaat?” (Matt. 27:46). “Christus het ons vrygekoop van die vervloeking van die wet deurdat Hy in ons plek ’n vervloeking geword het, want daar staan geskryf: ‘Vervloek is elkeen wat aan ’n hout hang.’ ” (Gal. 3:13). Glo in Christus, dan sal die Vader jou nie verlaat nie (Heb. 13:5). Hy sal altyd teenwoordig wees om jou te seën.

 

3. God is in die verlede, hede en toekoms (v.9-10)

Tozer sê: ‘God…appears at the beginning and end of time simultaneously…’6 Gaan Dawid na die ooste waar die son opkom, of na die weste waar die son oor die Middellandse See sak, God is daar (v.9). God is teenwoordig in die oggend en in die aand. Laat ons die dag coram Deo begin en afsluit (92:3, 121:3-8). Soek God se teenwoordigheid (105:4). Lewe coram Deo as mense jou vervolg (56:14, 116:9), as jy sonde moet konfronteer (Matt. 18:20), as jy die evangelie deel (Matt. 28:19-20), as jy werk toe gaan (1Kor. 7:24), as jy nuwe leiers aanstel (1Tim. 5:21), as jy preek (2Tim. 4:1-2).

Besef ook God is in een oomblik waar die son opkom en waar dit ondergaan (v.9). Hy bestaan voor en buite tyd (90:2, Gen. 1:1, Eks. 3:14, Jes. 46:10, 2Pet. 3:8, Op. 1:8). Jy kan jou verlede en toekoms by Hom los. Moenie dat die verlede jou opkuil nie, maar gee jou bekommernis vir Hom (1Pet. 5:7). Bely jou sonde van die verlede dat Hy jou gewete kan reinig (Heb. 9:14, 10:22). Wat van die toekoms? Moet dit nie vrees nie (Matt. 6:34). God se genade is elke môre nuut, dus kan jy vandag coram Deo lewe (Klaagl. 3:22-23). Soos die Here jou gister gelei het, sal Hy jou vandag en môre lei—sy teenwoordigheid is altyd met jou (v.10, Jos. 1:9, Matt. 28:20). Sy sterk hand sal jou lei en beskerm (v.10). Sy beskerming, vrede en blydskap is by almal wat coram Deo lewe; nou en vir ewig (v.5, 16:11, 21:7, 31:21, Eks. 33:14-15). Wie soos Henog coram Deo lewe, sal een oomblik op die aarde wees en die volgende oomblik in die hemel by God. Daar sal jy vir ewig voor sy aangesig lewe: “he who sits on the throne will shelter them with his presence.” (Op. 7:15, ESV).


1  https://www.ligonier.org/learn/articles/what-does-coram-deo-mean

2  Aanhalings uit die 2020 Vertaling.

3  A.W. Tozer, The Knowledge of the Holy (Kent, England: STL Productions, 1961), 80, 82

4  Mark Jones, God Is: A Devotional Guide to the Attributes of God (Wheaton, Illinois: Crossway, 2017), 75

5  Wayne Grudem, Systematic Theology (Nottingham, England: Inter-Varsity Press, 1994, 2007), 177

6  Tozer, ibid., 46