Open/Close Menu Ken Christus, Maak Christus Bekend

Lukas 2:1-20

Het jy al ooit landerye gesien wat rond is? Op so ’n stuk grond is daar gewoonlik ’n groot sproeier op wiele. Die sproeier is vas aan ’n spilpunt wat in die middel van die landerye staan. Die spilpunt maak dat die sproeier in die rondte draai, sodat al die gewasse water kry.

Jesus is die spilpunt van die geskiedenis: alles draai om Hom. Ons kalender draai om Hom, sodat dit verdeel word in die jare voor sy geboorte (v.C.) en daarna (n.C.). God die Vader sorg ook dat alles wat in die geskiedenis gebeur, deel uitmaak van ’n groter plan wat om sy Seun draai. Dit is wat ons in Luk. 2:1-20 sien.

1. Jesus en die keiser (v.1-7)

Keiser Augustus is in 63 v.C. gebore as Gaius Octavius. Sy ouma was Julius Caesar se suster. Dus het Julius hom as sy eie seun aangeneem. Augustus het regeer van 31 v.C. tot 14 n.C.1 Sy raadgewers het hom die titel Augustus gegee. Dit beteken ‘verhewe, eerbiedwaardige, om uit te brei’. Omdat die Romeine Julius tot ’n god verhef het, het hulle Augustus ‘die seun van god’ genoem. Hulle het hom vereer as een wat Pax Romana [Lat.], of wêreldvrede vir die Romeinse Ryk gebring het. In 17 v.C. het Augustus die Secular Games gevier, waarin hy aan verskeie gode geoffer het om ’n nuwe era in te lei en mense van hulle sonde te reinig.2

Lukas sinspeel op hierdie dinge om te wys dat Jesus en nie Augustus nie, die Verhewe Een is wat sy Koninkryk uitbrei; die Seun van God; die Een wat wêreldvrede bring en ’n nuwe era inlei; die Een wat Homself geoffer het om ons van ons sonde te reinig. Ons leer ook dat God wêreldheersers beheer en hulle soos pionne rondskuif om sy ewige raadsplan te vervul (Esra 1:1, 6:22, 7:27, Spr. 21:1, Hand. 4:27-28). Hý het Augustus se hart beweeg om ’n volkstelling van die antieke wêreld uit te roep, sodat Josef en Maria na hulle tuisdorp Betlehem toe moes terugkeer en Miga 5:1 vervul kon word: “Maar jy, Betlehem-Efrata, al is jy gering in die streke van Juda, uit jou sal daar vir My iemand kom om ’n heerser te wees in Israel. Sy oorsprong is uit die verre verlede, uit die dae van weleer.”3

God werk nog steeds deur wêreldleiers se besluite om sy raadsplanne te vervul; selfs al gooi hulle besluite jou vakansieplanne omver, of veroorsaak dit dat jy jou werk verloor. ’n Mens sien dit byvoorbeeld in die Great Ejection van 1662 waar omtrent 2000 evangeliese leraars uit hulle gemeentes verban is. Toe die regering hulle verban het, toe gebruik hulle die tyd om boeke te skryf. John Bunyan se Pilgrim’s Progress was ’n produk van hierdie verbanning. Goeie Puriteinse literatuur het uit hierdie era gekom en gelei tot die bekering en groei van baie.4 God weet wat Hy doen en hoekom Hy dit doen. Ons moet leer om te glo dat Hy selfs moeilike omstandighede tot ons voordeel sal uitwerk as ons Hom liefhet en Hy ons geroep het om sy kinders te wees (Rom. 8:28).

Dit is wonderlik om te dink dat God een man se besluit gebruik het om die geskiedenis te verander. Dit het gebeur toe Sirenius die goewerneur van Sirië was (v.2). Volgens party mense maak Lukas ’n fout, omdat Sireneus eers in 6-9 n.C. die goewerneur van Sirië was en omdat sy volkstelling eers tóé plaasgevind het.5 Maar volgens ’n inskripsie wat in 1746 by Tivoli naby Rome ontdek is, was daar ’n Romeinse amptenaar wat twee keer die goewerneur van Sirië was toe Augustus regeer het. Ongelukkig is die inskripsie slegs op ’n gedeelte van ’n klip en ontbreek die amptenaar se naam. Die beskikbare inligting pas egter by Sirenius.6

Dit mag ook wees dat ons Luk. 2:2 anders moet vertaal. Die Griekse woord vir ‘eerste’ [prōtos] beteken ook ‘voor’ soos in Joh. 1:15 waar Jesus vóór [prōtos] Johannes Doper was. Dit mag dus wees dat Lukas nie noodwendig van die eerste [prōtos] volkstelling onder Sirenius praat nie, maar van ’n volkstelling onder Augustus voor [prōtos] Sirenius die goewerneur van Sirië was.7 Dit is asof Lukas wil sê: ‘Die volkstelling onder Augustus was nie soos die een toe Sirenius die goewerneur was en die Jode in opstand gekom het nie (Hand. 5:37).8 Die een waarvan ek hier praat was ’n vreedsame volkstelling, wat gemaak het dat Josef en Maria betyds in Betlehem gekom het, sodat die Messias daar gebore kon word.’

Hoe ons die vers ook mag verstaan: ons weet dat Lukas deeglike navorsing gedoen het (Luk. 1:3), asook dat die Bybel die foutlose Woord van God is en dat v.2 geen leuen is nie (Ps. 12:7, 19:8, 119:96, 160, Spr. 30:5, Joh. 17:17, Rom. 3:4, 2Tim. 3:16, Heb. 6:18, 2Pet. 1:20-21).

Volgens Lukas het almal gedurende die volkstelling na sy tuisdorp toe teruggekeer om geregistreer te word (v.3). Omdat beide Josef en Maria uit die geslag van Dawid was, het hulle van Nasaret na Betlehem gegaan waar Dawid gebore is (v.4-5, 1:27, 1Sam. 16:1, 18, 17:58). Lukas se punt is dat Jesus die Messias is, asook die regmatige Koning uit die geslag van Dawid (Luk. 1:32). Hy probeer ook wys dat God se tydsberekening perfek is. Hoekom het Augustus nie die volkstelling ’n maand vroeër, of later beveel nie? Hoekom is Jesus nie ’n week vroeg gebore, of eers nadat Josef en Maria uit Betlehem vertrek het nie? Dit is duidelik dat Jesus op die regte tyd gebore is (v.6, Gal. 4:4). Volgens geleerdes was dit nie in die jaar 0, of 1 nie. Die persoon wat ons kalender uitgewerk het—Dionysius Exiguus (470-544 n.C.)—het sy datums verkeerd gehad. Uit Josefus weet ons dat Herodes in die jaar 4 v.C. gesterf het, en volgens Matt. 2 is Jesus voor dit gebore.9 Geleerdes meen dat Jesus êrens tussen 6 en 4 v.C. gebore is.10

Maar eintlik maak die datum nie saak nie, omdat Jesus se geboorte steeds die spilpunt van die geskiedenis is. Al het ons die datum verkeerd, bereken ons ons kalender rondom die tyd wat Dionysius gedink het Hy is gebore. Met 2020 verwys ons dus na die aantal jare wat verloop het sedert Jesus aarde toe gekom het.

Om verder te wys dat alles oor Hom gaan, noem Lukas Hom Maria se eersgeborene (v.7). Dus is Hy die opvolger tot die troon van Dawid. Hy is ook die Eersgeborene van die skepping aan wie alles behoort (Kol. 1:15, Heb. 1:2, 5-6). Hy is die unieke Seun van God wat van ewig af uit die Vader is (Joh. 3:16, Heb. 1:3, 10-12). En tog word Hy ’n hulpelose baba wat in ’n krip lê (v.7)! Sy ma het Hom met stroke lap toegedraai, sodat Hy kon warm bly en sodat Hy nie sy gesig met sy skerp naels sou stukkend krap nie (v.7).

Wat die Koning in die krip betref: daar was nie plek vir Hom, Maria en Josef in die herberg nie (v.7). Dit wys vir ons dat Jesus Homself verneder het, dat Hy arm was, en dat sy eie mense Hom nie verwelkom het nie (Joh. 1:10-11, 2Kor. 8:9, Fil. 2:6-7). Is Hy welkom in jóú lewe? Is dit sigbaar in hoe jy jou tyd en geld spandeer; in jou familie en vriendekring; in jou ontspanning en vermaak; in jou werk en aanbidding? Is daar areas in jou lewe waar Jesus nie moet inmeng nie; areas waarvan jy sê: ‘Daar is nie plek in hierdie deel van die herberg nie. Wag asseblief buite. My stiltetyd, gehoorsaamheid, en die samekoms van die gelowiges moet wag as ek hiermee besig is’?

Maar wat help dit jy beskou Jesus as die spilpunt van die geskiedenis as Hy nie ook die spilpunt van jou lewe is nie? Hudson Taylor het gesê: ‘…Christ is either Lord of all, or He is not Lord at all!’11 In Luk. 6:46 sê Jesus iets soortgelyk: “Waarom noem julle My ‘Here, Here!’, maar julle doen nie wat Ek sê nie?” As sy woorde jou aanspreek, is dit omdat Hy jou liefhet en jou van jou dwaalweg wil red. Hy wil jou by Hom hê, jou met goeie dinge versadig, en sy genade soos ’n waterval oor jou uitstort. Moet asseblief nie sy liefdevolle vermaning gering skat nie.

2. Jesus, die herders en die engele (v.8-20)

Toe ons onlangs in Scottburgh was, het ons ’n krippie-toneel gekoop. Soos die meeste Kerstonele, was ook hiérdie een verkeerd, omdat die wye manne en herders saam by Jesus se krippie is. Volgens die Bybel was die herders alleen by Jesus se krippie. Hulle was die eerstes wat Jesus gesien het. Die wyse manne was nie daar nie en die ster ook nie. Dit het eers later gekom toe Jesus, Josef en Maria by ’n huis in Betlehem was (Matt. 2:9-11).

Hoekom het God die herders gekies om die eerste getuies te wees (v.8)? Dit was om te wys dat Jesus die groot Herder is wat sy verlore skape soek en vind (Jes. 53:6, Matt. 2:6, Luk. 15:3-7, 19:10, Joh. 10:11, Heb. 13:20, 1Pet. 2:24-25). Dit was ook, omdat die Jode herders as rowers beskou het wat hulle skape op ander mense se grond laat wei. Gevolglik kon geen herder in die hof getuig het nie.12 En tog het God hulle gekies om eerste die Messias te sien om te wys dat Hy juis vir die uitgeworpenes gekom het (Luk. 1:52-53, 5:31-32).

Daarom het Hy ook ’n engel gestuur om goeie nuus aan die herders te verkondig (v.9). Hulle was bang toe die engel verskyn en hulle God se heerlikheid sien (v.9, 1:11-12, 26-30, Eks. 33:18, 34:8, Matt. 17:5-6). Die engel het hulle egter gerusgestel: “Moenie bang wees nie,” het hy gesê. “Kyk, ek bring vir julle ’n goeie boodskap wat vir die hele volk ’n bron van groot vreugde sal wees” (v.10). Baie mense sou bly wees om te hoor dat God die Verlosser gestuur het om ons te red en te vergewe (v.10). In Hand. 8:8 het die Samaritane hulle hieroor verbly. Die Etiopiese hofdienaar, die heidene in Psidiese Antiogië, en die tronkwag van Filippi het hulle verbly toe die Here hulle red en hulle sondes vergewe (Hand 8:39, 13:48, 52, 16:34). Toe die Mouk stam van Papua Nieu Guinea bely het dat hulle in Jesus glo en hoor dat Hy hulle sondes vergewe het, het hulle vir meer as twee ure gesing en gedans (sien gerus die video, Ee-taow, op YouTube).

En wat van jóú: het jý al hierdie blydskap ervaar, omdat die Here jou gered het en jou sonde vergewe het? Het jy al die goeie nuus gehoor? Die goeie nuus is dat Jesus vir ons (sondaars) gebore is (v.11, Jes. 9:5). Die engel se woorde aan die herders was dat Hy vandag gebore is. Sy klem op die woord ‘vandag’ wys dat verlossing dadelik beskikbaar is vir die een wat glo (v.11, 2Kor. 6:2). Jesus is die Verlosser wat ons van sonde en God se oordeel red (v.11, Matt. 1:21, Joh. 4:42). Die titel ‘Verlosser’ wys ook daarop dat Jesus God is, omdat God die enigste Verlosser is (Jes. 43:11, Hos. 13:4, Tit. 2:13, 2Pet. 1:1). Jesus is ook Christus die Here (v.11). Hy is die Gesalfde van God (dit is wat Messias, of Christus beteken), asook die God van die Ou Testament. Hy is Dawid se seun en sy Here (Jes. 11:1, 10, Luk. 20:41-44, Op. 22:16).

Is Hy dit vir jóú: die Een wat jou van sonde red; die Here aan wie jy jou onderwerp? Is Hy dit vir jou familie? Bid jy dat Hy dit vir hulle sal wees? Twyfel jy soms dat Hy dit is, omdat Hy nie jou familie red nie, of omdat Hy nie jóú sonde wegvat nie? Jy hoef nie te twyfel nie. Die engel het ’n teken gegee om te wys dat Jesus die Verlosser, Messias, en Here is. Hy het vir die herders gesê: “Julle sal ’n pasgebore kind vind wat in doeke toegedraai is en in ’n krip lê.” (v.12). ’n Weermag van engele het verskyn om dit te bevestig. Hulle het God geloof en gesê (v.13):

“Eer aan God in die hoogste,

en vrede op aarde

vir die mense in wie God ’n welbehae het.” (v.14).

Die engele het geweet dat Jesus die Here is; die spilpunt van die geskiedenis en hulle hele bestaan (v.9, 13, Matt. 1:20, 2:13, 19, 4:11, 25:31, Luk. 1:26, 22:43, 24:4, Hand. 1:9-11, 1Tim. 3:16, Heb. 1:6, Op. 5:11-12). Hulle was opgewonde oor God se plan om sondaars te red. Daarom het hulle Hom geprys en verheerlik (v.14). Hulle het Hom as die Hoogverhewe God erken wat nie net op die aarde neerkyk nie, maar op die hemel (v.14, Ps. 113:4-6, Jes. 57:15a).

En tog buig Hy Hom neer om ons te red (v.14, Jes. 57:15b, Fil. 2:6-8). Dit het Hy gedoen deur Jesus wat sy bloed vir ons gestort het, sodat ons nie hoef nie. Sodoende het Hy vrede gemaak tussen ons en God (v.14, Joh. 15:13-15, Rom. 5:1, 10, Kol. 1:20). Hierdie vrede is nie vir almal nie, maar vir dié in wie Hy ’n welbehae het (v.14). Het jy ooit gewonder of dit jy is en of God tevrede is met jou? God sal net tevrede wees met jou as Jesus die spilpunt van jou lewe is. Hoekom? Want net Jesus is die Geliefde Seun van God in wie Hy ’n welbehae het (Matt. 17:5, Luk. 3:22).

Om dan God se guns te wen, moet jy in Jesus glo en nie iets probeer dóén om sy guns te wen nie (Heb. 11:6). Dit geld nie net vir ongelowiges nie, maar vir gelowiges, omdat ons soms dink dat God ons eers sal vergewe as ons gevas het, die Bybel genoeg lees en bid, of vir ’n paar weke in die kerk was. As ons sonde gedoen het, wil ons baie keer eers hierdie dinge doen, sodat ons waardig kan voel om die nagmaal te gebruik. Maar dit is nie wat die Here soek nie. Hy wil hê jy moet op Jesus fokus, eerder as op jouself.

Dit is wat die herders gedoen het. Hulle het nie eers probeer om hulleself beter te maak, of hulle posisie in die samelewing verbeter nie. Vir hulle het dit oor Jesus gegaan en nie oor hulleself nie. Daarom was hulle haastig om Hom te sien, sodat Hy alles vir hulle kon wees wat die engel belowe het (v.15, 11).

Hulle het Hom gekry soos die engel gesê het: in doeke toegedraai waar Hy in ’n krippie lê (v.16, 12). Die herders het vertel wat die engel in v.11-12 vir hulle gesê het (v.17). Hulle het dit nie net met Josef en Maria gedeel nie, maar het ook vir ander vertel, sodat mense verbaas was (v.18). Maria het hierdie dinge diep in haar hart gebêre en gewonder wat dit beteken (v.19, 51). Dit sal goed wees as Jesus ook jóú hart vul: as jy gedurig oor Hom dink, Hom prys, en ander van Hom vertel (v.18-20).

Baie sal sê dat hulle dit meer wil doen, maar dat hulle nie tyd het nie. Dit is nie waar nie, want as jou familie jou van oorsee af verras, dan máák jy tyd. As die dokter vir jou sê jy het kanker en moet behandeling kry, dan máák jy tyd. Die rede hoekom Jesus nie jou lewe vul nie, is nie omdat jy nie tyd het nie, maar omdat jy Hom nie gesien het soos die herders het nie. As jy het, dan het jy oorgeloop van Jesus en sou jy nie kon stilbly nie. Jy sou jou stem by die herders en engele s’n voeg en erken het dat Jesus die spilpunt van hemel en aarde is (v.20, 13-14).

Bid daarom dat die Here jou ’n vars visie van Jesus sal gee. Wie is daar soos Hy; die Seun van Maria en die Seun van God? Van wie anders kan ons sê dat Hy die spilpunt van die geskiedenis en die heelal is?

‘More than nineteen hundred years ago, there was a Man born contrary to the laws of life. This Man lived in poverty and was reared in obscurity. He did not travel extensively. Only once did He cross the boundary of the country in which He lived; that was during His exile in childhood.

‘He possessed neither wealth nor influence. His relatives were inconspicuous and had neither training nor formal education. In infancy He startled a king; in childhood He puzzled doctors; in manhood He ruled the course of nature, walked upon the waves as pavement, and hushed the sea to sleep.

‘He healed the multitudes without medicine and made no charge for His service. He never wrote a book, and yet perhaps all the libraries of the world could not hold the books that have been written about Him. He never wrote a song, and yet He has furnished the theme for more songs than all the songwriters combined. He never founded a college, but all the schools put together cannot boast of having as many students. He never marshaled an army, nor drafted a soldier, nor fired a gun; and yet no leader ever had more volunteers who have, under His orders, made more rebels stack arms and surrender without a shot fired. He never practiced psychiatry, and yet He has healed more broken hearts than all the doctors far and near.

‘Once each week multitudes congregate at worshiping assemblies to pay homage and respect to Him. The names of the past, proud statesmen of Greece and Rome have come and gone. The names of the past scientists, philosophers, and theologians have come and gone. But the name of this Man multiplies more and more. Though time has spread nineteen hundred years between the people of this generation and the mockers at His crucifixion, He still lives. His enemies could not destroy Him, and the grave could not hold Him. He stands forth upon the highest pinnacle of heavenly glory, proclaimed of God, acknowledged by angels, adored by saints, and feared by devils, as the risen, personal Christ, our Lord and Savior.’13


1  https://www.biblestudytools.com/encyclopedias/isbe/augustus.html

2  https://www.britannica.com/biography/Augustus-Roman-emperor/Personality-and-achievement EN https://www.britannica.com/sports/Secular-Games

3  Aanhalings uit die 2020-Vertaling van die Bybel.

4  Joel Beeke & Randall Pederson, Meet the Puritans (Grand Rapids, Michigan: Reformation Heritage Books, 2006), 8-9

5  Flavius Josephus, Complete Works: The Antiquities of the Jews (Grand Rapids, Michigan: Kregel Publications, 1960), 18:1:1 & 18:2:1, pp. 376-7

6  John MacArthur, The MacArthur Study Bible, note on Luke 2:2. Soos MacArthur, reken F.F. Bruce dat Quirinius by twee geleentheid ’n amp in Sirië beklee het. Aangehaal in J.A. Thompson, The Bible and Archaeology: Third Edition (Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1986 [1962]), 388

7  https://www.canadianreformedseminary.ca/files/12212015-Luke%202.3%20-%20JS.pdf

8  Josephus, ibid.

9  Ibid., 17:6:4 & 17:8:1, pp. 364, 366

10  N.R. Needham, 2000 Years of Christ’s Power: Part 1 (London: Grace Publications Trust, 1997), 21

11  Dr. & Mrs. Howard Taylor, Biography of James Hudson Taylor (London: Hodder and Stoughton, 1985), 439-40

12  Robert H. Stein, New American Commentary: Luke (Nashville, Tennessee: B&H Publishing Group, 1992), 108. Sien ook die Babiloniese Talmud, Sanhedrin 25b by https://www.sefaria.org/Sanhedrin.25b

13  https://www.challies.com/quotes/the-incomparable-christ/