Galbitter Getsemane

Jesus in Gethsemane

Die bitter nasmaak van Grand-Pa hoofpyn poeier op jou tong is wat Getsemane vir Jesus se siel was.  Iemand het gesê dat sy liggaam op Golgota gekruisig is, terwyl sy siel in Getsemane gekruisig is.  Hoekom was dit so bitter; wat het dit so erg gemaak?  Mark. 14:32-42 wys vir ons wat op daardie donker nag gebeur het.

 

  1. Jesus se benoudheid (v.32-36)

Het jy al ooit gestaan en toekyk as iemand bitterlik huil oor ‘n tragedie wat sopas gebeur het?  Ek hoop nie so nie, omdat dit slegte maniere is.  ‘n Mens staar nie vir iemand wat huil nie.

 

Om dieselfde rede voel dit byna verkeerd om op Getsemane se gewyde grond te staan en kyk hoe Jesus ‘n bittere stryd deurmaak.  En tog het die Heilige Gees dit laat opteken, sodat ons iets daaruit kan leer.  Maar voordat ons by die lesse kom moet ons kyk na wat daar gebeur het.

 

Uit ouder gewoonte het Jesus saam met die elf dissipels na Getsemane – dit beteken olie pers – op die Olyfberg aan die oostekant van Jerusalem toe gegaan (v.32, Luk. 22:39, Joh. 18:1-2).  Soos wat die eerste Adam in ‘n tuin gesondig het, het die laaste Adam in ‘n tuin gereed gekry om ons van ons sonde te red.

 

Jesus het vir agt van die dissipels gesê om een kant te sit terwyl Hy op ‘n ander plek gaan bid (v.32, Matt. 26:36).  Soos Hy tevore gedoen het, het Hy vir Petrus, Johannes en Jakobus saamgevat (v.33, 5:37, 9:2).  In sy benoudheid het Hy geselskap gesoek (Gen. 2:18).

 

Volgens v.33 was Hy baie benoud en ontsteld.  Die feit dat Hy begin het om so te voel (v.33) impliseer dat dinge erger geraak het.  Moet dan nie dink dat die kruis ‘n taak was wat Hy sommer so afgehandel het, net omdat Hy die Seun van God is nie.

 

Die smarte in sy siel was so diep dat Hy dit nie meer kon inhou nie.  Hy het vir die drie dissipels gesê dat Hy diep bedroef is (v.34).  Sy droefheid was tot die dood toe (v.34), omtrent soos ‘n ma s’n as sy haarself dood treur nadat al drie haar kinders in ‘n motorongeluk oorlede is.

 

Jesus wou nie hê dat die drie dissipels Hom moes los nie, en het hulle gevra om saam met Hom te waak (v.34, Kol. 4:2).  Ek twyfel nie vir ‘n oomblik dat daar demoniese magte aan die werk was nie (1Pet. 5:8).  Dit is teen húlle wat Jesus in die gebed moes stry.

 

Toe Jesus gaan bid het, het Hy nie die dissipels se hulp gehad nie.  Een rede was omdat hulle geslaap het.  Maar daar was nog ‘n rede hoekom Hy alleen verder gegaan het: Hy moes alleen ons verlossing bewerk (Jes. 63:5).

 

It was alone the Saviour prayed

In dark Gethsemane;

Alone he drained the bitter cup

And suffered there for me.

Alone, alone, He bore it all alone;

He gave Himself to save his own,

He suffered, bled, and died alone, alone.[1]

 

Jesus het ‘n klipgooi van die drie dissipels af weggegaan om te bid (Luk. 22:41).  Die benoudheid het so swaar op Hom geweeg dat Hy nie verder kón gaan nie.  Hy het geweet wat voorlê en daarom onder die gewig van sy benoudheid geknak.  Hy het op sy knieë gegaan en dadelik op sy gesig neergeval (v.35, Matt. 26:39, Luk. 22:41).

 

Hy het gebid dat, indien dit moontlik was, Hy die bepaalde uur van sy dood kon mis (v.35, 41, Luk. 22:53, Joh. 7:30, 8:20, 12:23, 17:1, Rom. 5:6).  “Abba, Vader,” het Hy gesê: “alle dinge is vir U moontlik; neem hierdie beker van My weg; nogtans nie wat Ek wil nie, maar wat U wil.” (v.36).

 

Abba is die Aramese verkleiningsvorm van ‘Vader’.  Dit is wat ‘n 1 of 2 jarige sy pa sou noem.  Jesus het dus sy swakheid en afhanklikheid van die Vader erken.

 

Hy het geweet dat niks vir die Vader onmoontlik is nie, en het dus gevra of daar nie ‘n ander manier is om ons te red nie (v.36, 10:27, Luk. 1:37).  Maar daar was nie: ‘n mens het gesondig en daarom moes ‘n mens gestraf word; ons het die ewige straf verdien en daarom moes Hy wat in ons plek gestraf word ewig wees.  Omdat Jesus volkome God en mens is, het Hy alleen gekwalifiseer.

 

In Jesus se kruisdood kon die Vader ons sonde straf en ons verlos.  Toe die Vader sy Seun aan die kruis straf het Hy sy heiligheid, geregtigheid en toorn oor ons sonde bekend gemaak, en sy goedheid, genade en liefde gewys deur ons te vergewe.  Die kruis het verder gewys dat daar nie ‘n kits oplossing is om ons te red nie.

 

En dit is in hiérdie opsigte wat daar nie ‘n ander manier was om ons te red nie (v.35-36).  Die punt is nie dat God nie die mag gehad het om dit anders te doen nie, maar dat Hy in sy wysheid geweet het dat daar nie ‘n beter manier is nie.

 

Jesus het dit ook geweet, maar in sy benoudheid gevra of daar nie tog ‘n ander uitweg is nie.  Dit is nie dat Hy die dood gevrees het nie.  Hy was nie swakker as sy volgelinge, die martelare, wat met lofgesange die dood tegemoet gegaan het nie.  Wat het Hy dan gevrees?

 

Die beker (v.36).  Dit was vol van die bitter en dodelike wyn van God se vurige toorn oor ons sonde (Ps. 75:9, Jes. 51:17, Jer. 25:15, 49:12).  Die volle sterkte van die Vader se toorn sou soos ‘n lawa waterval op die Seun val (Jes. 53:10, Gal. 3:13).

 

Hy sou van sy Vader se liefde en guns afgesny word (Matt. 27:46).  Die Vader sou Hom behandel asof Hy miljoene sondaars is, sodat die kruis gelykstaande was aan die ewige straf wat almal van ons in die hel moes ontvang (2Kor. 5:21).

 

Verstaan jy nou hoekom Jesus benoud was?  Maar t.s.v. sy vrees het Hy Hom aan sy Vader se wil onderwerp: “nogtans nie wat Ek wil nie, maar wat U wil.” (v.36).  In sy Goddelike natuur is Jesus en die Vader se wil een (Joh. 10:30).  Hy het egter sy menslike wil aan die Vader s’n onderwerp, sodat Hy gehoorsaam was tot die dood toe (Joh. 4:34, 6:38, Fil. 2:6-8, Heb. 10:7, 9).

 

Wat leer die bg. verse vir ons?

 

[a] Jesus het menslike emosies en ‘n menslike siel gehad (v.33-34).  In sy oomblikke van benoudheid het Hy menslike geselskap gesoek (v.33).  Hierdie dinge wys dat Hy volkome mens was soos ek en jy.

 

Hy verstaan heeltemal wanneer jy benoud, mismoedig, angstig, bang, ens. is, en wanneer jy diep emosionele seer beleef (Heb. 4:15).  Bring dit in gebed na Hom toe (Ps. 55:23, Fil. 4:6, Heb. 4:16, 1Pet. 5:7).  Selfs as jy nie eers weet hoe om te verduidelik wat jy in jou hart voel nie is dit ook reg.  Sê dit vir Hom – Hy sal jou help (Rom. 8:26-27).

 

[b] Jesus was dood benoud omdat Hy geweet het wat vir Hom voorlê.  As jy in sonde lewe en nie bang is vir die hel nie, is dit omdat jy nie weet wat op jou wag nie.  As Jesus so verskrik was vir die Vader se toorn, moet jy bitter bang wees – so bang dat jy nie een tree verder gee op die pad van sonde nie, maar jou dadelik bekeer.

 

[c] As Jesus jou Verlosser is en die Heilige Gees in jou woon, dan is God jou Vader.  Jy kan weet dat Hy jou liefhet en jou sal help, soos wat ‘n klein kind sy pa ‘pappa’ noem en op sy krag vertrou (v.36, Rom. 8:15, Gal. 4:6).  Wat is jou behoefte?  Bring dit in gebed na die Vader toe en glo dat Hy jou sal antwoord (Matt. 7:7-11).

 

[d] Die feit dat die kruis die enigste manier was om ons te red (v.35-36), wys hoe diep ons sonde is en hoe ernstig God dit opneem.  Jy kan jouself nie verander deur maar net harder te probeer om reg te lewe nie.  As jy kón het Jesus verniet gesterf (Gal. 2:21).

 

Vergeet van jou goeie werke en bekeer jou van jou self regverdigheid (Fil. 3:4-9).  Bid dat die Here jou stokblinde oë sal oopmaak om te sien dat daar nie vir jou ‘n ander manier is om gered te word as deur Jesus se kruisdood nie.

 

As jy Hom nie gereeld vir sy kruisdood dank en daarin roem nie, wys dit miskien dat jy te veel op jouself staatmaak.  Die kanse is goed dat jy nie God se verlossing verstaan nie.

 

[e] Omdat die kruis die enigste manier is om gered te word (v.35-36, Joh. 14:6, Hand. 4:12), is dit ‘n ernstige sonde om te sê dat iemand wat opreg in sy godsdiens is, hemel toe gaan.  In daardie geval het Jesus verniet gesterf, aangesien die opregte Moslem, Hindoe of ateïs op sy eie manier in die hemel kan kom.

 

Wat!?  Het Jesus verniet die skande en verskrikking van die kruis deurgemaak?  Wie sal dit waag om te sê dat die Vader haatlik en wreed is omdat Hy sy Seun kón spaar, maar Hom sonder rede onder sy vurige toorn verbrysel het?  Dit is in effek wat mense sê indien hulle glo dat ons sonder Jesus se kruisdood gered kan word.

 

Moet asb. nie ‘n bespotting van Jesus se benoudheid in die tuin van Getsemane maak nie.  As die Vader besluit het om ‘n ander roete volg en die beker van sy Seun af weggeneem het, sou ons self die beker moes drink en was die ewige hel ons bestemming (Op. 14:10-11).

 

[f] Wanneer ons Jesus se benoudheid sien is dit baie maklik om af te lei dat die Vader harteloos is.  Maar dit is nie so.  Toe Dawid se rebelse seun Absalom dood is, het hy bitterlik gehuil: “My seun Absalom, my seun, my seun Absalom! Ag, as ek self maar in jou plek gesterf het! Absalom, my seun, my seun!” (2Sam. 18:33).

 

En as Dawid so oor sy rebelse seun gevoel het, hoe het dit die Vader se hart nie gebreek om sy geliefde Seun (Matt. 3:17) vir iemand anders se sonde te laat ly nie: ‘Jesus my Seun, my Seun, my Seun Jesus!’?  As die Here in Jes. 15:5, 16:9, 11 gehuil het toe Hy sy vyande vir hulle sonde straf, hoeveel te meer het Hy nie die pyn gevoel toe Hy sy eie Seun vir ons sonde verbrysel het nie?  ‘The Fatherlessness of the Son is equaled by the Sonlessness of the Father.’[2]

 

  1. Jesus se droefheid (v.37-42)

Min dinge sny so diep soos wanneer jy deur ‘n moeilike tyd gaan, en die vriende op wie jy gedink het jy kan reken jou in die steek laat.  Toe die Vader se stem stil was het Jesus na die dissipels toe teruggekeer (v.37).  Hy het hulle vertroosting en gebede nodig gehad, maar toe Hy daar kom het hulle geslaap (v.37).

 

Die leier van die apostels wat veronderstel was om ‘n standvastige rots (Petrus) te wees het geslaap.  “Simon, slaap jy?” (v.37).  Jesus het hom op sy ou naam genoem.  “Was jy nie in staat om een uur te waak nie?” (v.37).

 

‘n Kort rukkie voor dit was Petrus selfversekerd (v.29), maar nou kon hy nie eers vir ‘n uur wakker bly om saam met Jesus te bid nie (v.37).  Jesus het vir die dissipels gesê om te waak en te bid dat hulle nie in die duiwel se strik van versoeking beland het nie (v.38, Luk. 22:31).

 

Alhoewel hulle dit wóú doen was hulle liggame moeg en het hulle weer aan die slaap geraak (v.38, 40, Rom. 7:15, 19).  Jesus het hulle verlaat om weer te gaan bid (v.39).  Hy het geweet dat Hy in gebed moet volhard, maar daar was nog steeds nie ‘n antwoord nie.

 

Hy het na die dissipels toe teruggekeer en hulle aan die slaap gevind (v.40).  Hulle kon hulle oë nie oophou nie en was skaam toe hulle vir Jesus sien (v.40).

 

Hy het vir ‘n derde keer teruggegaan en dieselfde woorde gebid (Matt. 26:44).  ‘n Engel het uit die hemel neergedaal om Hom te versterk (Luk. 23:43).  Hy het meer intens gebid (Luk. 23:44).  Sy sweet het soos bloed druppels op die grond geval (Luk. 23:44).  Hy het iets ervaar wat ons hematidrosis noem.

 

Dit gebeur wanneer iemand buitengewoon bang is.  Die liggaam se ‘veg of vlug’ reaksie maak dat die bloed vaatjies rondom die sweetkliere skeur of bars.  As gevolg daarvan kom die bloed deur ‘n mens se sweetkliere.

 

Na sy intense gebed het Jesus geweet dat daar nie ‘n ander uitweg is nie.  Hy het met vasberadenheid na die kruis toe gegaan en geweet dat die Vader Hom sal deurhelp.  Heb. 5:7 sê dit in geen onduidelike terme nie: “Hy wat in die dae van sy vlees gebede en smekinge met sterk geroep en trane aan Hóm geoffer het wat Hom uit die dood kon red, en ook verhoor is uit die angs”.  Golgota se oorwinning is in Getsemane verseker.

 

Toe Jesus vir ‘n derde keer na die dissipels toe terugkeer het hulle geslaap (v.41).  Hy het hulle wakker gemaak en gesê dat die bepaalde uur van sy lyding aangebreek het: sy verraaier was oppad om Hom in die hande van bose sondaars oor te lewer (v.41).

 

Jesus kon deur die bome sien hoe Judas en ‘n klomp soldate met stokke, swaarde, lanterns en fakkels oppad is (v.42-43, Joh. 18:3).  Hy het nie opgestaan om te vlug nie, maar om hulle vierkantig in die oë te kyk (v.42).

 

Ons kan ten minste ses lesse uit die bg. verse leer.

 

[a] Ons laat dikwels die Here in die steek, maar Hy doen dit nie met ons nie.  Die dissipels het nie getrou saam met Jesus gebid nie, maar volgens Joh. 17 het Hy vir hulle gebid.  In dieselfde hoofstuk het Hy ook vir ons gebid (Joh. 17:20).

 

Toe Hy aan die kruis gehang het het Hy vir ons gebid (Luk. 23:34), en volgens Heb. 7:25 tree Hy nog steeds vir ons in.  “As ons ontrou is, Hy bly getrou; Hy kan Homself nie verloën nie.” (2Tim. 2:13).

 

[b] Het dit al vir jou gevoel of jy bid maar die hemel stil is (v.36, 39)?  Hoekom gebeur dit?

 

  • Dalk is dit omdat jy ongered is (1Pet. 3:12)?
  • Of miskien is dit omdat daar sonde in jou lewe is (Ps. 66:18)?
  • Dalk is dit omdat jy nie jou lewensmaat in ag neem nie, maar gedurig met hom of haar baklei (1Pet. 3:7)?
  • Dalk is dit omdat jy nie wil vergewe nie (Matt. 6:15)?
  • Dalk vertrou jy nie die Here nie (Jak. 1:5-8)?
  • Of dalk bid jy met selfsugtige motiewe (Jak. 4:3)?

 

Maar indien jy jouself ondersoek en sien dat dit nie een van die bg. redes is nie, moet jy vurig, dringend en volhardend bid soos Jesus (v.36, 39).  In jou binnekamer op jou knieë is waar jy die stryd moet wen (Jer. 29:13, Luk. 11:9-10, 18:1, 7-8, 2Kor. 12:8-9, 1Tess. 5:17, Heb. 5:7).

 

[c] Jesus se vriende het Hom in die steek gelaat (v.37, 40-41, 50).  As jy Hom getrou volg is die kanse goed dat dit met jou ook gebeur (2Tim. 1:15, 4:10, 16).  ‘n Dissipel is tog nie groter as sy Meester nie.  Dit mag selfs wees dat jou vriend jou verraai (v.41-45, Ps. 55:13-15).

 

Moenie dat dit jou verbaas nie, en moet asb. nie sê: ‘Ek het seergekry in die kerk en sal myself daarom nie weer beskikbaar stel nie.  Ek sal op die kantlyn sit en kyk hoe ander die werk doen’ nie.  Wees eerder soos Jesus wat die dissipels vergewe en Homself aan gebed gewy het (v.27-28, 39, Joh. 21:15-19, Ps. 109:4).

 

[d] Petrus kon nie eers vir ‘n uur saam met Jesus bid nie (v.37).  Wat sal Jesus van party Christene sê wat nie eers vir 5 minute kan bid nie?

 

[e] Hoe gereeld bid jy dat jy nie in die versoeking kom nie?  Volgens v.38, Matt. 6:13 moet dit deel van jou gebede vorm.  Wat sou met Petrus en die ander dissipels gebeur as hulle so gebid het?  En wat sal in jou lewe verander as jy gedurig so bid?

 

[f] Is daar iets – soos slaap (v.37-38, 40-41) – wat keer dat jy getrou bid?  Bely jou swakheid en vra die Here om jou te help.  Sit jou voete uit die bed en op die grond, sodat jou kop kan volg.  Was jou gesig.  Stap op en af terwyl jy bid.  Bid hardop.  Doen wat jy moet om wakker te bly.

 

Wees ook geestelik waaksaam en verwag dat die duiwel jou sal versoek.  Vra dat die Here jou sal beskerm, sodat jou gedagtes nie dwaal nie en sodat jy nie aan sonde dink wanneer jy bid nie.

 

Jou soet gemeenskap met die Here en die vreugde van sy verlossing sal maak dat jy Hom vir galbitter Getsemane en Golgota dank.  Dit sal wees soos om ‘n eetlepel heuning te eet nadat jy ‘n Grand-Pa moes drink.

 

[1] Ben H. Price, 1914

[2] As ek reg onthou het John Stott dit in The Cross of Christ gesê.  Ek kon nie die verwysing opspoor nie.

Pasop vir Paasfees

Egg with questionmark

Ek het eenkeer in my lewe redenaars gedoen.  Ek was in die laerskool en moes ‘n toespraak lewer oor die onderwerp:  ‘Alles wat te is…’  Daar het ek geleer dat iets wat aanvaarbaar is, sonde kan wees as jy dit oordoen of ‘n verkeerde klem daarop lê.  Om Halloween te vier het te veel okkultiese konnotasies en is daarom sleg.  Maar om Paasfees te vier is goed.  As jy egter ‘n verkeerde klem daarop lê, is dit sleg.  Die beginsels in Eksodus 12:43-13:16 sal vir jou wys wat ek daarmee bedoel.

 

Reëls vir die Pasga (12:43-50)

In 2010 het Kersdag op Saterdag geval.  Omdat dit so naby aan Sondag was, het ‘n kerk in Alberton besluit om nie ‘n Kersdagdiens te hou nie, maar eerder hulle gewone dienste te hou op die Sondag.  Wat dink jy daarvan?  Die leraar het gesê dat Sondag die Here se Dag is en dat ‘n Kersdagdiens nie in die Bybel beveel word nie.  ‘As ek moet kies tussen Sondag en Kersdag, kies ek Sondag,’ het hy gesê.  Hy was reg.  Om Paasfees en Kersfees te vier is goed.  Maar dit word nie in die Bybel beveel nie.  Moet daarom nie ‘n wet daarvan maak of dit belangriker ag as die dinge wat in die Skrif beveel word nie.  Jesus het gesê:

 

“So het julle dan die gebod van God kragteloos gemaak ter wille van julle oorlewering.  Geveinsdes, tereg het Jesaja oor julle geprofeteer toe hy gesê het:

Hierdie volk nader My met hulle mond en eer My met die lippe, maar hulle hart is ver van My af.  Maar tevergeefs vereer hulle My deur leringe te leer wat gebooie van mense is.” (Matteus 15:6-9).

 

Geen vreemdeling of slaaf mag van die Pasga geëet het nie (v.43, 45, 38).  God het egter toegelaat dat hulle kon nader kom (Efesiërs 2:13) om saam te eet as hulle besny was (v.44, 48-49).  Reeds in Genesis 17 was dit God se opdrag aan Abraham:

 

“die wat in jou huis gebore en wat met jou geld gekoop is, moet sekerlik besny word. So moet dan my verbond in julle vlees wees as ‘n ewige verbond.  En wat manlik is en die voorhuid het, wat nie aan die vlees van sy voorhuid besny is nie—dié siel moet uit sy volksgenote uitgeroei word: hy het my verbond verbreek…

 

…Daarop neem Abraham sy seun Ismael en almal wat in sy huis gebore is, en almal wat met sy geld gekoop is, almal wat manlik was onder die mense in die huis van Abraham, en hy het die vlees van hulle voorhuid nog op daardie selfde dag besny, soos God met hom gespreek het… en al die manne van sy huis—die wat in sy huis gebore en die wat van vreemdelinge met geld gekoop is, is saam met hom besny.” (v.13-14, 23, 27).

 

Die Israeliete moes die lam in die huis geëet het.  Soos wat die volk ‘n eenheid was, moes die lam heel gebly het (v.46-47).  Hulle mag dit nie verdeel het of ‘n been gebreek het om dit uit die huis uit te vat nie (v.46, 22-23).  Die volmaakte en heel lam is vervul in Christus.  Om dié Skrif te vervul het die soldate nie Jesus se bene gebreek nie (Johannes 19:33-36, Psalm 34:21, kontrasteer Psalm 51:10).

 

Wat die eet van die lam betref het dieselfde reëls gegeld vir Jode en heidene (v.49).  So is dit in die Nuwe Testament:  “aangesien dit inderdaad een God is wat die besnedenes sal regverdig uit die geloof en die onbesnedenes deur die geloof.” (Romeine 3:30).

 

Die volk het toe gedoen wat God deur Moses gesê het (v.50-51).

 

God wil hê ons moet ons redding onthou op die manier wat Hý voorskryf.  Hoe is dit?  Nie deur die Joodse Pasga te vier nie.  As jy vir interessantheid die Pasga wil hou soos die Jode dit gevier het, kan jy dit doen.  Maar vier dit soos jy jou verjaarsdag vier.  Moenie soos die Hebrew Roots Movement maak asof dit ‘n wet is nie (Galasiërs 4:10, Kolossense 2:16-17).

 

Maar moet ook nie selfregverdig voel omdat jy nie wetties is soos hulle nie.  Maak jy meer van ‘n tradisie soos Paasfees, as wat jy maak van ‘n opdrag soos die nagmaal?  Jy sal nie Paasfees mis nie, maar jy sal maklik ‘n nagmaaldiens mis.  Soos Israel die Pasga moes hou, beveel God dat ons die nagmaal moet hou.

 

Net dié wat besny is kon die Pasga eet (v.43-45), en net dié wat in hulle harte besny (weergebore) is en dit uitbeeld in die doop, kan die nagmaal gebruik (Deuteronomium 30:6, Kolossense 2:11-12, Handelinge 2:41-42).  ‘Do you want to come to the Lord’s Table and you haven’t been baptized?  That’s just flatly disobedient.’ (John MacArthur).

 

Soos ‘n heel lam die volk se eenheid uitgebeeld het (v.46-47), is een brood die toonbeeld van eenheid in die gemeente:  “Omdat dit een brood is, is ons almal een liggaam, want ons het almal deel aan die een brood.” (1 Korintiërs 10:17).  Juis daarom moet ons nie die nagmaal uit die samekoms uitvat om dit saam met ons gesinne te vier nie (vgl. v.46).

 

Hoekom moet ons ons redding op dié manier onthou?  Want as ons dit doen soos wat óns wil, oortree ons die tweede gebod.  Ons moet God aanbid op die manier wat Hý voorskryf, en nie op die manier wat óns wil nie.  Jesus het gesê ons moet God in waarheid aanbid (Johannes 4:24).  Moenie dink dat die Here jou sal beloon as jy jou eie kop in dié verband volg nie.  Jy dínk jy is besig om Hom te eer, maar as Hy kom sal Hy vir jou sê:  ‘Wie het vir jou gesê om dít te doen?’

 

Reëls vir die ongesuurde brode (13:3-10)

Het jy al ooit iets verleer?  Dalk het jy Zoeloe geleer en dit vir tien jaar nie gepraat nie.  Dit werk dieselfde as jy vir lank nie jou musiekinstrument speel of die verse wat jy gememoriseer het hersien nie.  Eintlik werk dit so met alles wat jy nie gereeld hersien of gebruik nie.  Selfs die bewustheid dat Jesus jou gered het sal verroes as jy nie gedurig daaraan herinner word nie.

 

Die volk moes onthou dat hulle slawe in Egipte was en dat God hulle gered het.  God het hulle met ‘n sterk hand deur die tien plae gered (v.3).  Indien hulle dit vergeet het, sou hulle gou wegdraai om vals gode te dien.  Die fees van die ongesuurde brode sou hulle aan dié verlossing herinner (v.3, 6-7).  God sê in Deuteronomium 16:3:  “Jy mag geen gesuurde brood daarby eet nie; sewe dae lank moet jy ongesuurde brode daarby eet, brood van ellende—want baie haastig het jy uit Egipteland uitgetrek—sodat jy al die dae van jou lewe die dag van jou uittog uit Egipteland in gedagtenis kan hou.”

 

Ook in die land van melk en heuning moes hulle dié verlossing herdenk.  As dit met ons goed gaan vergeet ons soms van die Here.  Hulle moes dit nie doen nie (v.5).  Deur hierdie fees moes die volk hulleself en hulle kinders aan God se verlossing herinner.  Hulle moes gedurig daaroor praat en dit in hulle denke en dade onthou (v.8-10).  Dit is wat in v.9 bedoel word met die teken tussen hulle oë en op hulle hande.  Later het die volk letterlik sulke boksies gedra (Matteus 23:5), maar hier is dit waarskynlik beeldspraak (Spreuke 3:3, 6:21, Deuteronomium 6:8, 11:18).

 

Ons moet gedurig aan ons verlossing dink.  Moenie tevrede wees om een uit vier of vyf nagmaal dienste by te woon nie.  Kom soveel as wat jy kan.  As jy Jesus se kruisdood net jaarliks by die Paasfees vier, sal jy vergeet.  Jy moet veral versigtig wees as dit geestelik of materieel voorspoedig gaan, want dan kan jy maklik vergeet dat jy op ‘n tyd verlore was (v.5, melk en heuning).

 

Voordat jy die nagmaal eet, moet jy jou sonde bely en so van die suurdeeg van sonde ontslae raak (v.7, 1 Korintiërs 5:8).  Herinner jouself aan hoe erg jou sonde was.  As jy dít doen sal jy die Here meer dank vir jou redding en nie so maklik na jou sonde toe terugkeer nie.

 

Moenie stilbly as jou kinders dink dat Paasfees oor die Paashaas gaan nie.  Vertel vir hulle die waarheid:  Paasfees gaan oor Jesus se kruisdood.  Herinner hulle gedurig aan die verlossing wat Jesus gebring het.  So sal jy dit self beter onthou (v.8-9).  As jy nie gereeld jou redding in die nagmaal herdenk nie, sal jy vergeet om gedurig die Here te dank en jou sonde te bely.

 

Reëls vir die eersgeborenes (13:1-2, 11-16)

Jan en Marike is 35 jaar getroud.  Vir hulle huweliksherdenking koop Jan vir sy vrou 35 rooi rose, haar gunsteling sjokolade, en vat hy haar uit vir ete na ‘n vyfster hotel toe.  Marike is nie beïndruk nie.  Hoekom nie?  Deur die res van die jaar hanteer hy haar soos gemors.  Marike soek nie Jan se geskenke nie; sy soek hóm.

 

Op dieselfde manier kan ons ons verlossing as ‘n reël herdenk met ‘n koue hart.  In die verlede het mense ernstige voorbereiding getref vir die nagmaal en hulle Sondag-beste gedra, maar tog was baie van hierdie kerkmense se harte dood.  God soek ‘n hart van toewyding wat Hom liefhet, en nie bloot godsdienstigheid nie.

 

God sou vir Israel die land gee wat Hy met ‘n eed aan hulle vaders beloof het (v.11, Genesis 15:18, 17:8, 28:13).  Die Psalmdigter sê:  “Want Hy het gedink aan sy heilige woord, aan Abraham, sy kneg.  En Hy het sy volk laat uitgaan met vreugde, sy uitverkorenes met gejubel.  En Hy het aan hulle die lande van die heidene gegee, en wat deur volke met moeite verwerf is, het hulle in besit geneem, dat hulle sy insettinge kan onderhou en sy wette bewaar.  Halleluja!” (Psalm 105:42-45).

 

Die eersgebore seuns en vee moes afgesonder word vir die Here (v.1-2, 12).  God het later die Leviete in hulle plek geneem.  Die Here het deur Moses gesê:  “Want al die eersgeborenes onder die kinders van Israel is myne, van mense en van diere; op die dag toe Ek al die eersgeborenes in Egipteland getref het, het Ek hulle vir My geheilig.  En Ek het die Leviete in die plek van al die eersgeborenes onder die kinders van Israel geneem” (Numeri 8:17-18).  Weer:  “Al die eersgeborenes van die manlike geslag wat onder jou beeste en onder jou kleinvee aankom, moet jy aan die HERE jou God heilig; jy mag nie werk met die eersgeborene van jou beeste, en die eersgeborene van jou kleinvee nie skeer nie.” (Deuteronomium 15:19).  In die Nuwe Testament het Jesus dié vereiste vervul.  Hy is as eersgeborene aan God geoffer, sodat ons aanneemlik kan wees voor die Here (Lukas 2:7, 22-23).

 

Die rein diere onder die eersgeborenes is aan die Here geoffer.  ‘n Donkie is ‘n onrein dier en moes met ‘n lam losgekoop word.  Indien jy nie die donkie aan die Here wou gee nie, kon jy dit ook nie hou nie, maar moes jy sy nek breek (v.13).  Hoekom moes jy sy nek breek en nie met ‘n mes slag nie?  Want sodra jy dit met ‘n mes geslag het, sou dit ‘n slagoffer wees.  Die Here soek nie onrein diere as slagoffers nie.

 

Jou seun moes jy met ‘n lam loskoop (Genesis 22:13).  Dit is weereens vervul in Jesus wat as die Lam van God in ons plek gesterf het.  Israel moes hulle seuns loskoop en nie offer soos wat die Kanaäniete gedoen het nie (2 Konings 16:3).  Hulle moes ook ‘n bedrag geld betaal om hulle seuns los te koop (Numeri 3:46-47, 18:15-16).  Die volk moes dan ook vir hulle kinders die betekenis hiervan leer:  toe God Egipte se eersgeborenes getref het, het Hy Israel s’n gespaar (v.14-16).

 

Soos Israel haar eersgeborenes vir die Here gegee het (v.1), moet jy jouself en jou beste gee:  “Ek vermaan julle dan, broeders, by die ontferminge van God, dat julle jul liggame stel as ‘n lewende, heilige en aan God welgevallige offer dit is julle redelike godsdiens.” (Romeine 12:1).  Hoe kan jy jouself gee?  Vir party mense is Paasfees bloot ‘n jaarlikse tradisie.  Op dieselfde wyse kan ons Sondae onderhou, die nagmaal herdenk, lofsange sing, bid, en ‘n bydrae gee met ‘n koue hart.  Jy kan selfs huisgodsdiens en stiltetyd hou met ‘n koue hart.

 

Dit gebeur gewoonlik as jy nie jouself en jou hart gee nie; as jy dit bloot as ‘n tradisie onderhou, of dié dinge doen maar in sonde leef.  Dawid sê:  “Want U het geen lus in slagoffer nie, anders sou ek dit gee; in brandoffer het U geen behae nie.  Die offers van God is ‘n gebroke gees; ‘n gebroke en verslae hart sal U, o God, nie verag nie!” (Psalm 51:18-19).  Jy kan die Here eer met jou lippe sonder dat jou hart daarin is (Jesaja 29:13).  Moenie jou verhouding met die Here beperk tot ‘n Sondag of tot jou stiltetyd nie.  Dink die hele week en dag na oor wat jy in die preek of jou stiltetyd gehoor en gelees het.  Doen wat God vir jou geleer het.

 

Hoekom moet jy jouself gee?  Jy behoort aan God en nie aan die wêreld nie.  God het jou gekoop om syne te wees.  Hy wil nie hê jy moet ‘n verdeelde hart hê nie (Jakobus 4:4-5, 8, 1 Korintiërs 6:19-20).  God het sy Seun vir jou gegee en wil hê jy moet jouself vir Hom gee (Johannes 3:16).

 

Nick se vrou koop vir hom ‘n vliegtuig vir sy verjaarsdag.  Na ‘n paar weke sien sy vrou hom nie meer nie.  In die oggende is hy vroeg op die vliegveld.  Oor naweke vlieg hy.  Hy gebruik elke moontlike minuut om sy nuwe stokperdjie te geniet.  Net so is dit in ons verhouding met Jesus nie altyd slegte dinge wat ons aandag van Hom weglei nie.  Soms is dit goeie dinge soos Paasfees wat ‘n koue tradisie raak en ons aandag weglei van die opdrag om sy dood gedurig te herdenk in die nagmaal.  Dis wat ek bedoel as ek sê ‘Pasop vir Paasfees’.

Die oorsprong en betekenis van Paasfees

Easter bunny at cross

Hoe, waar en wanneer het Paasfees begin?  Die Christelike wêreld swem met blog inskrywings, artikels, boeke, en DVD seminare wat sê Paasfees is heidens en het sy oorsprong by afgode soos Ishtar en Eostre.  Maar is dit ‘n feit?  Iets is nie outomaties waar net omdat dit gepubliseer is nie.  Buiendien is dié siening nie die enigste geldige opinie nie.[1]  Gelowiges wat op Paasnaweek kerk toe gaan doen dit nie tot eer van een of ander heidense godin nie.  Die herdenking van Jesus se dood het sy oorsprong in Eksodus 12:1-28 wat maar ‘n skadu van die kruis is.

 

Versoening (v.1-13)

David Carmichael vertel van ‘n tradisionele Skotse spele, waarin sterk mans kyk wie ‘n swaar klip of paal die verste kan gooi.  By een spele het ‘n klein kind op die speelveld geloop net toe een van die mans sy gewig gegooi het.  Die swaar klip het reguit op haar afgepeil.  ‘n Groot, sterk man uit die skare het na die kind toe gehardloop en haar met sy rug geskerm.  Die klip het hom getref en seergemaak.  Die kind was veilig.  Op dieselfde wyse het die lam in Eksodus 12, en Jesus in die Nuwe Testament God se toorn afgeweer.  God se toorn het reguit op ons afgepeil.  Jesus het tussen ons en sy eie toorn kom staan.  Soos die paaslam het Jesus ‘n plaasvervangende soendood gesterf.

 

God het sy volk in die maand Abib (Maart-April)[2] uit Egipte gered, en daarom het hulle godsdienstige nuwe jaar in dié maand begin:  nuwe jaar, nuwe begin (v.1-2, Deuteronomium 16:1).  Op die tiende dag van dié maand moes die hoof van elke huis ‘n lam vat (v.3).  Veertig jaar later het die Israeliete op die tiende dag van Abib gereed gemaak om in die nuwe Land in te gaan (Josua 4:19).  Jesus het vyf dae voor sy dood (10, 11, 12, 13, 14) in Jerusalem aangekom en so Eksodus 12:2 vervul (Johannes 12:1, 12).

 

‘n Klein gesin sou nie alleen ‘n lam kon opeet nie, en moes met hulle bure deel (v.4).  Elkeen moes ‘n jaar oue skaap- of boklam sonder gebrek neem (v.5).  Dié vers is vervul in Jesus wat geen sonde gehad het nie (2 Korintiërs 5:21, 1 Petrus 2:22, Hebreërs 7:26).  Daarom noem die Bybel hom ‘n Lam sonder gebrek (1 Petrus 1:19).  Jesus kon dus nie net uit die hemel neerdaal en vir ons sterf nie.  Behalwe dat Hy volkome mens moes word, moes Hy ook eers perfek gelewe het.

 

Die lammetjies is op die 14de dag teen sononder geslag (v.6, Deuteronomium 16:6).  Toe die Israeliete in die Beloofde Land gekom het, het hulle op die aand van 14 Abib die Pasga herdenk (Josua 5:10).  Volgens sommige kommentators verwys die aand hier na die tyd wat die son na die weste toe begin sak; tussen 15:00 en 17:00.  Jesus vervul dié vers omdat Hy die Lam van God is (Johannes 1:29, 1 Korintiërs 5:7), maar ook omdat Hy teen 15:00 gesterf het (Lukas 23:44-46).

 

Die lam se bloed is teen die deurkosyne en bo-drumpel gespat.  Gesinne moes die lam saam met bitter kruie en ongesuurde brood eet (v.7-8).  Die bitter kruie sou hulle aan die bitter slawerny herinner (1:14).  Die bitter mirre by Jesus se kruis moet ons ook aan die bitterheid van sonde herinner (Markus 15:23).  God het gesê dat hulle nie rou- of kookvleis kon eet nie.  Dit was ‘n offer en daarom moes hulle dit met kop, bene en ingewande (afval) braai en eet.  Hulle moes alles eet en die oorskiet tot as verbrand (v.9-10).  Net so moet ons deur geloof Jesus se vlees eet en bloed drink:  ons moet deel hê aan Hom (Johannes 6:53-56).

 

Die volk moes gou eet met hulle gordels vas, skoene aan hulle voete, en staf in hulle hande (v.11).  Dit het hulle herinner dat hulle haastig uit die land uit is, en dat hulle nie daarheen moes terugkeer nie.  Hulle moes nie soos Lot wees wat nie wou vlug nie (Genesis 19:16).  Op dié aand sou God die Egiptenare en hulle gode getref het, om so te wys dat Hý die ware God is (v.12).  By ‘n huis met bloed op die deurkosyne sou Hy verbygaan (v.13, ‘pass over’).  “Deur die geloof het hy die pasga gehou en die besprenkeling van die bloed, sodat die verderwer hulle eersgeborenes nie sou aanraak nie.” (Hebreërs 11:28).  Vir ons is dit Jesus se bloed wat God se toorn afweer (Romeine 3:25, 1 Johannes 2:2, 4:10).

 

Doen alles wat jy kan om te sorg dat God se toorn jou en jou gesin op die oordeelsdag verbygaan.  Jy moet jouself eers regkry voordat jy jou gesin kan help.  Jy kan nie God se toorn afweer deur die wet hou, gedoop te word, kerk toe te kom, ‘n lidmaat te word, jou Bybel te lees, te bid, evangelisasie te doen, of opreg te wees nie.  Net Jesus kan God se toorn afweer en vir jou die perfekte rekord gee wat God vereis.  Skuil in Hom deur geloof.  Die Skrif sê:

 

  • “Hy wat in die Seun glo, het die ewige lewe; maar hy wat die Seun ongehoorsaam is, sal die lewe nie sien nie, maar die toorn van God bly op hom.” (Johannes 3:36).
  • “Daar is dan nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie, vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees… Wie sal beskuldiging inbring teen die uitverkorenes van God? God is dit wat regverdig maak. Wie is dit wat veroordeel? Christus is dit wat gesterf het, ja, meer nog, wat ook opgewek is, wat ook aan die regterhand van God is, wat ook vir ons intree.” (Romeine 8:1, 33-34).
  • “Want Hy het Hom wat geen sonde geken het nie, sonde vir ons gemaak, sodat ons kan word geregtigheid van God in Hom.” (2 Korintiërs 5:21).

 

‘n Stamhoof in die New Hebrides wou vir John Paton doodskiet.  Sy seun het tussen hom en Paton kom staan en gesê:  ‘As pa hom wil skiet moet pa my doodmaak.’  Sy pa het nie geskiet nie.  ‘n Boer se plaas het afgebrand.  Hy het ‘n verskroeide hen op die grond gesien lê.  Toe hy haar met sy voet wegstoot, het die kuikens onder haar vlerke uitgehardloop.  So het Jesus tussen ons en sy eie toorn kom staan.

 

Natuurlik kan ‘n pa nie sy gesin red nie.  Elkeen sal vir homself voor God moet antwoord (Galasiërs 6:5).  Maar ‘n pa kan sy kinders reg leer, vir hulle die weg wys, en vir hulle bid.  As hy dit reg doen is die kanse goed dat hulle gered sal word (1 Korintiërs 7:14, Handelinge 16:31, 18:8).

 

As jy nie in Jesus skuil nie, sal jy in onsekerheid, twyfel en vrees lewe.  As jy op jou werke staatmaak, sal jy altyd wonder of dit aanvaarbaar genoeg is vir God.  As jy egter in Jesus glo, kan jy verseker weet dat God jou sal aanvaar (1 Johannes 5:13).  As God jou verwerp, beteken dit dat Hy sy eie Seun verwerp.

 

Herdenking (v.14-28)

Die Engelse spreekwoord sê:  ‘A picture is worth a thousand words.’  Mense in die advertensiebedryf weet dit.  Daarom sit hulle ‘n prent van ‘n yskoue blik vol druppels buite die winkel, en nie maar net wit letters op ‘n swart bord wat sê:  ‘Koue Coke te koop’ nie.  Die pasga en die nagmaal is prente wat ons help om beter te onthou.

 

Die Jode moes elke jaar die pasga herdenk deur ‘n fees wat vir sewe dae geduur het (v.14, 2 Konings 23:21-23, Esra 6:19).  Gedurende die fees mag hulle nie suurdeeg geëet het nie.  Hulle moes die suurdeeg verwyder.  As hulle dit nie gedoen het nie, is hulle van die volk afsny (v.14-15, 19-20).  Wat was die kwessie?  Toe hulle uit Egipte uit is was daar nie tyd vir die brooddeeg om te ruis nie.  Omdat hulle haastig was, het hulle ongesuurde brood geëet (v.39).  God se volk moes onthou dat hulle haastig uit Egipte uit weg is.  Die eerste en sewende dae van die fees moes as ‘n Sabbat gevier word.  Hulle mag wel op dié dae kos gekook het (v.16).  Die fees wat van 14-21 Abib gehou is het hulle herinner dat God hulle in dié tyd uit Egipte verlos het (v.17-18).

 

Moses het die ouderlinge beveel om die lam te slag (v.21).  Hulle het dit gedoen en die bloed in ‘n bak in laat tap.  Hulle het toe ‘n hisoptak in die bloed gedoop en die deurposte en bo-drumpel daarmee aangeraak.  Toe Jesus aan die kruis was het hulle met ‘n hisoptak vir hom suurwyn aangebied (v.22, Johannes 19:29).  Niemand kon buitentoe gaan nie.  Almal wat nie onder die bloed van die lam was nie, het gesterf (v.22).  Slegs binne die bloedbevlekte huis sou hulle veilig wees teen die Verwoester (v.23, 1 Korintiërs 10:10).

 

Die instruksies om die fees jaarliks te hou het gegeld vir die volk en hulle nageslag in die Beloofde Land (v.24-25).  Hulle moes vir hulle kinders die betekenis van die fees leer (v.26-27, 13:14, vgl. Deuteronomium 6:20-25, 32:7, Josua 4:6).  Die volk het voor die Here gebuig en Hom aanbid (v.27).  Hulle het toe gedoen wat Hy deur Moses beveel het (v.28).

 

Soos die volk hulle verlossing uit Egipte moes herdenk, moet ons Jesus se kruisdood herdenk.  Deesdae wil mense in die Hebrew Roots Movement die Joodse Pasga herdenk.  Ander dink dat hulle God se guns wen as hulle Jesus se dood in die Paasfees herdenk.  Vir sulke mense sê God:  “Laat niemand julle dan oordeel in spys of in drank of met betrekking tot ‘n fees of nuwemaan of sabbat nie, wat ‘n skaduwee is van die toekomstige dinge; maar die liggaam behoort aan Christus.” (Kolossense 2:16-17).  “Julle neem dae en en maande en tye en jare waar.” (Galasiërs 4:10).

 

Ons is nie Jode onder die wet nie.  In die Nuwe Testament het die nagmaal die Pasga vervang (Lukas 22:14-20, 1 Korintiërs 5:7).  Vier die nagmaal en sê vir jou kinders wat dit beteken (v.26-27).

 

[1] Sê vir hulle dat Jesus die brood gebreek het om te wys dat Hy gekies het om sy lewe vir ons te gee (Johannes 10:18).

 

[2] Sê vir hulle dat Jesus die brood gebreek het, omdat sy liggaam met swepe, vuiste, spykers, ‘n doringkroon en ‘n spies gebreek is.

 

[3] Sê vir hulle dat die wyn rooi is omdat Jesus se bloed uit sy liggaam gevloei het om ons sondes te vergewe (Hebreërs 9:22, 1 Johannes 1:7).

 

[4] Sê vir hulle dat die nagmaal ons nie red nie (soos die Katolieke glo), maar dat dit ‘n herdenking van ons redding is.  Jesus het mos gesê:  “doen dit tot my gedagtenis” (1 Korintiërs 11:24).

 

[5] Sê vir hulle dat ons die nagmaal saam met die gemeente vier en nie saam met ons gesin nie, omdat die een brood en een beker ons eenheid met ander gelowiges uitbeeld (1 Korintiërs 10:16-17, 11:33).

 

[6] Sê vir hulle dat net dié wat gered is die nagmaal kan gebruik.  In die Ou Testament is kinders saam met hulle ouers uit Egipte verlos, en kon hulle die Pasga eet.  In die Nuwe Testament is net dié wat weergebore is, op Jesus vertrou en hulle bekeer, gered.  Daarom mag net gelowiges die nagmaal eet en drink.

 

[7] Sê vir hulle dat ons ons harte moet voorberei vir die nagmaal.  Net soos die volk alle suurdeeg uit hulle huise moes verwyder, moet ons die suurdeeg van sonde, vals lering, en skynheiligheid verwyder deur belydenis en bekering (1 Korintiërs 5:6-8, 13, Galasiërs 5:9, Lukas 12:1, Matteus 16:11-12).  In die brood en beker is daar geleentheid om onsself te ondersoek, ons sonde te bely, en God se vergifnis te verkry.  Hy sal ons met hisop reinig (Psalm 51:9).

 

[8] Sê vir hulle dat ons nie net aan ons sonde moet dink nie, maar ook aan die kruis.  Ons moet die Here prys vir ons redding.  Is dit nie die rede hoekom Hy ons gered het nie:  sodat ons Hom kan prys (v.27, Openbaring 5:9)?

 

[9] Sê vir hulle dat die nagmaal, soos die Pasga vir die Jode, ‘n opdrag is en dat ons dit nie moet mis nie (v.28).  As jy van die nagmaal af wegbly sal dit maklik raak om ligtelik om te gaan met sonde.  Jy sal gou vergeet dat dit Jesus se lewe gekos het.  Dalk sal jy depressief raak oor jou sonde, omdat jy nie gereeld in die nagmaal onthou wat Jesus vir jou gedoen het nie.

 

Ek onthou ‘n Paasnaweek saam met my ongelowige familie.  Vir hulle het dié naweek gegaan oor familie, ontspanning, kuier, sjokolade eiers vir die kinders, paashase inkleur, en ‘hot-cross buns’.  Om sjokolade eiers en hase te eet maak jou nie onrein nie (Matteus 15:11).  Maar in die Bybel gaan Pasga oor ‘n lam en Israel wat uit Egipte verlos is.  Dié verlossing is vervul in Jesus.  Buitendien is ons nie tradisionele kerkmense wat net op paasnaweek aan Jesus se kruisdood en opstanding dink nie.  Ons dink daaraan elke keer as ‘n gelowige gedoop word of ons die nagmaal gebruik; elke keer as ons ‘n preek oor die kruis hoor; elke keer as ons die evangelie met iemand deel; elke keer as ons daaroor sing; elke keer as ons ons sondes bely – elke dag.

[1] http://www.christianitytoday.com/ch/bytopic/holidays/easterborrowedholiday.html

[2] Die Jode werk volgens ‘n maankalender.  ‘n Joodse jaar kan korter óf langer as ons s’n wees.  Dus val Paasnaweek nie elke jaar op dieselfde datum nie, maar êrens in Maart of April.