Persoonlike Probleme: Afvalligheid of ‘Backsliding’

Openbaring 3:14-22

Die woord ‘afvalligheid’ verwys gewoonlik na mense wat die geloof verloën. Dit kan egter ook verwys na mense wat vir ’n tyd lank van die Here af wegdwaal. In hierdie boodskap gaan ons die tweede definisie behandel. Volgende keer sal ons na die eerste definisie kyk.

1. Die probleem (v.15-17)

’n Bietjie agtergrond oor die stad Laodicea sal ons help om afvalligheid beter te verstaan.1 Laodicea was in die Suid-Weste van moderne Turkye by die Lycusrivier. Die kanse is goed dat Epafras die gemeente geplant het. Paulus het ’n brief vir die gemeente geskryf en het gevra dat hulle sy brief aan die Kolossense moet lees (sien Kol. 1:7, 2:1, 4:12-13, 15-16).

Hiërapolis was ’n stad omtrent 10km Noord van Laodicea, terwyl Kolosse sowat 14.5 km Oos van Laodicea gelê het. Hiërapolis het warmwaterbronne gehad. Die water se kalsium-karbonaat inhoud het ’n wit storting gevorm, sodat ’n mens vandag nog kan sien hoe die water in terrasse lê en in kasdades teen die berg af vloei. Hierdie warm water het medisinale waarde.

In teenstelling met Hiërapolis se warm water, het Kolosse koue, vars water gehad. Laodicea daarenteen het geen natuurlike drinkwater gehad nie. Dit was omdat die Lycusrivier opgedroog het in die somer, maar ook omdat die rivier se water melkerig en troebel was as gevolg van die wit modder daarin. Om water te kry, het die Laodicese ’n pypleiding van klip gebou (die ruïnes bestaan vandag nog). So het hulle warm water van Hiërapolis na Laodicea vervoer. Teen die tyd wat die water in Laodicea aangekom het, was dit lou. Dit was drinkbaar, maar walglik. Volgens Jesus was die Laodicea-gemeente so en het hulle Hom naar gemaak. Hy kon sien dat hulle harte en werke nie warm of koud was nie, maar lou (v.15-16, 1:14, 2:23, Joh. 2:23-24).

Mag niemand van ons geestelik traag wees soos hulle nie. Laat ons eerder soos Hiërapolis se warm water, of Kolosse se koue water wees wat mense bevoordeel (v.15). Laat ons radikaal wees in ons toewyding aan Jesus (Luk. 9:23). Laat ons liefde en ywer vir Jesus kokend wees (Rom. 12:11). Laat die evangelie wat ons met mense deel so verfrissend soos koue water wees (Spr. 25:25).

Is dit waar van jou? Of is jy besig om te verslap? Het jy gewoond geraak aan sonde (Matt. 24:12), sodat jy dit in jou hart koester en nie wil los nie? Is jy besig om geestelik te verhard: jou gewete pla jou nie meer as jy sonde doen nie (dinge wat jou in verlede sou pla). Deesdae sondig jy vrymoedig en sonder vrees. Jy hoor nie meer die Gees se stem as Hy jou waarsku nie. Die beste preke oor die kruis, die hemel, God se heiligheid, en die hel beweeg jou nie meer nie. Jou hart is so ongevoelig soos ’n eelt, selfs wanneer ons Jesus se dood in die nagmaal herdenk, die Here loof, bid, en God se beloftes lees.

As dít die pad is wat jy loop, sal jy later verskonings begin soek vir hoekom jy die gemeente se byeenkomste mis. Die waarheid is dat jy ander gelowiges vermy, omdat hulle jou ongemaklik laat voel. Jy voel meer tuis by ongelowiges en geniet selfs wêreldse vermaak. Jy vermy mense wat vir jou omgee en skaar jou by dié wat nie ’n saak het met hoe jy lewe nie. Jy is meer besorg oor wat húlle van jou dink as wat die Here dink. As iemand met jou oor jou sonde praat, raak jy kwaad. Jy voel skuldig as die persoon selfs net vir jou vra hoe dit met jou gaan. Jy verdedig jouself sonder dat hy, of sy jou beskuldig (Spr. 28:1). Omdat jy skuldig voel en die aandag van jou sonde wil afkry, raak jy hiper-krities oor ander (Mat. 7:1-5). Dit word dan jou verskoning vir hoeokm jy God se Woord en die gemeente vermy: ‘Christene is ’n klomp skynheiliges.’ Dit is egter net ’n rookskerm, omdat jý die skynheilige is.

Voor jy agterkom, is jy so ver heen dat ewige dinge nie meer vir jou saakmaak nie. Alles gaan vir jou oor die hier-en-nou. Jy raak materialisties en sê soos die gemeente in Loadicea: “Ek is ryk en het verryk geword en het aan niks gebrek nie” (v.17). Laodicea was inderdaad ’n ryk stad wat bekend was vir sy bankwese. In die jaar 60 n.C. is die stad byna heeltemal deur ’n aardbewing verwoes. Toe die regering geld wou bydra om die stad te herbou, het die stad se inwoners dit van die hand gewys. ‘Ons is ryk en kan dit self doen,’ het hulle gesê.2 Die gemeente se gesindheid was dieselfde. ‘Wie het die Here nodig as jy geld het?’ is basies wat hulle gesê het. Hulle het trots, selfversekerd, en selftevrede gevoel (v.17, Hos. 12:8, Sag. 11:5, 1Kor. 4:8). Min het hulle besef dat dit die Here is wat hulle ryk en voorspoedig gemaak het (Hos. 1:5, 8, Deut. 8:18).

Die stad se mediese skool, Frigiese3 oogpoeier, en fyn swart skaapwol het hulle laat dink: ‘Ons is gesond, ons kan sien, ons is aantreklik.’ Volgens Jesus was hulle egter geestelik ellendig, misrabel, arm, en naak; ’n gemeente om jammer te kry (v.17, Joh. 9:39-41, 2Pet. 1:9).

Hoe lyk jou verhouding met die Here? Is jou hart by Hóm, of lê dit by die wêreld? Het jy soos die Word of Faith beweging en die Laodicense jou voorspoed en sukses aan materiële voorspoed begin meet? Dink jy soos húlle dat jy op jou eie kan regkom en dat jy nie die Here benodig nie? Jou selfstandigheid is sigbaar daarin dat jy die Woord, gebed, en die gemeente se samekomste begin afskeep het. Waar sal dit eindig? Wie weet. “’n Man wat baie bestraf is, en sy nek verhard, sal onvoorsiens verbreek word sonder dat daar genesing is.” (Spr. 29:1). Hoe moet jy hierdie skip omdraai?

2. Die oplossing (v.14, 18-22)

[a] Reageer positief op die Woord (v.14, 19-20, 22)

Wyle Martin Holdt het ons vertel van ene Fred Arnot wat by ’n liberale Baptiste Seminarium in Rüschlikon, Switserland studeer het. Dit het sy geloof gebreek. Hy het Westminster Chapel in Londen besoek. Martyn Lloyd-Jones se prediking het hom aangegryp. Hy het gehuil toe hy die kragtige prediking hoor van ’n man wat gepreek het asof hy die Bybel glo.

Nadat Arnot teruggekeer het na Suid-Afrika, het hy die predikant van ’n Baptistekerk in Vanderbijlpark geword. Hy het weer met die liberale teologie geworstel. In desperaatheid het hy die Here gevra: ‘Here, as hierdie evangelie waar is, stuur asseblief die grootste sondaar in Vanderbijlpark na ons gemeente toe en red hom!’ Die Here het sy gebed verhoor. So het die Here nie net die slegste man in Vanderbijlpark gered nie, maar Hy het vir Fred Arnot gered.4

Ons benodig die Woord en gebed om afvalligheid te oorkom. Dit is wat Jesus vir die Laodicense gesê het: ‘Laat dié wie se geetelike ore oop is, luister na die woorde wat Ek deur my Gees, deur Johannes, deur die boodskapper [Gk. aggelos] van die gemeente aan julle voorhou.’ (v.14, 22, Matt. 13:9, 2Pet. 1:20-21).

Dit is ook hoe Jesus vanaand by óns gemeente aanklop: deur die Woord wat Hy tot ons spreek (v.20). Hoor wat Hy sê en reageer positief daarop. Laat ons ons gemeente se deure en die deur van ons lewens vir Hom oopmaak (v.20). Let asseblief op dat dit nie hier oor evangelisasie gaan nie, maar oor die afvallige wat die deur vir Hom moet oopmaak. Dit gaan oor mense wat Jesus uit hulle gemeente en hulle lewens gesluit het, omdat hulle die wêreld bo Hom gekies het.

Sluit jy Jesus uit jou lewe, omdat jy jou hart met ander dinge vul? Hoor vanaand as Hy deur die Bybel by jou aanklop (v.20). Maak die deur vir Hom oop en vra Hom om in te kom (v.20). Al is almal rondom jou afvallig—jou gesin, jou familie, jou gemeente, jou skool, die mense by jou werk—kan jy nog steeds die deur vir Hom oopmaak en sy teenwoordigheid geniet soos jy dit in die ou dae gedoen het (v.20, Ps. 51:14, Joh. 14:23, Hand. 2:42). As jy jou bekeer, sal die Here jou nie vir dae en maande laat wag nie, maar jou onmiddellik herstel (v.20, Luk. 15:20-24). Hoekom dan nog langer wag om jou te bekeer? Lê ywer aan die dag, bekeer jou dadelik, word vergewe, en vra die Here om jou op die regte pad te lei (v.19, Ps. 119:59-60). As jy dit nie góú doen nie, sal die duiwel vanaand se Woord uit jou hart steel, sodat jy jouself nog verder verhard.

[b] Pasop vir slegte invloede (v.14)

Covid-19 is hoogs aansteeklik. Afvalligheid ook. As één persoon wegdwaal, is dit nie lank voordat nóg iemand dit doen nie (Heb. 12:15, Deut. 29:18-20). In Op. 3 sien ons ’n hele gemeente wat afvallig raak. Dit gebeur veral as daar nie kerkdissipline toegepas word om die suurdeeg van vals lering en sonde te verwyder nie (1Kor. 5:6, 13, Gal. 5:9). Die dwaling kom gewoonlik deur preke op die internet of in die kerk; deur sogenaamde Christelike boeke; deur iemand wat deel is van ’n kultus; of deur vals lering op universiteit (soos liberale teologie, of evolusie).

Sien jy dus hoe vals lering een van die duiwel se grootste wapens is om mense te versoek om afvallig te raak (Jer. 23:32, Matt. 24:5, 11)? Moet dan nie met vals lering speel nie, selfs al ken jy die Bybel goed. Demone skuil daaragter en sal jou mislei (1Tim. 4:1). Iain Murray sê: ‘We underestimate the influence of Satan at our peril.’5 Groei daarom in jou kennis van die Bybel en wees gehoorsaam aan wat jy leer. Bring ook tyd deur met ander mense wat die Woord liefhet en daarna strewe om dit te gehoorsaam (Ps. 119:63, Spr. 13:20, 2Tim. 2:22, Heb. 10:24-25).

[c] Besin oor wie Jesus is (v.14)

Toe ek lank gelede met iemand gepraat het wat in ’n buite-egtelike verhouding betrokke was, toe sê die persoon: ‘Die Here wil hê ek moet gelukkig wees.’ Mense wat afvallig is, skep vir hulle ’n Jesus van hulle eie verbeelding; ’n Jesus waarmee hulle gemaklik is; ’n Jesus wat nie sal omgee as hulle sonde doen nie. Kry dus die regte beeld van Jesus en besin oor wie Hy is. Ek kan baie hieroor sê, maar volgens v.14 is Hy “die Amen, die getroue en waaragtige Getuie, die begin van die skepping van God”.

Wat beteken dit?

  • Die Hebreeuse woord amen beteken ‘waarlik’, of ‘laat dit so wees.’ Jes. 65:16 praat van Jahwe as die ‘God van Amen’ [Heb.]. Omdat Jesus dan die ‘Amen’ is, is Hy Jahwe, die God van Jes. 65:16. Hy is ook die Een in wie die Vader sy beloftes vervul en in wie hulle ‘ja en amen’ is (2Kor. 1:20).
  • Soos Jahwe in Jer. 42:5 is Jesus die getroue en waaragtige Getuie (vgl. Op. 1:5, 19:11). Hy is nie ontrou soos die Laodicense nie!
  • Hy is die Begin van God se skepping. Die Griekse woord archē beteken nie dat Hy die eerste skepsel is nie, maar dat Hy die begin, of oorsprong van God se skepping is (Joh. 1:3, Kol. 1:15-16). Hy is met ander woorde die almagtige Skepper wat jou hart kom verander, maar wat jou kan vernietig as jy jou nie bekeer nie!

Moet dan nie langer ontrou wees nie, maar wees getrou aan Jesus wat nog nooit ontrou was aan jou nie (2Tim. 2:13).

[d] Kies die ewige bo die tydelike (v.18)

Lot het die wêreld liefgehad. Sy vrou ook. Sy was so lief vir die wêreld dat sy daarna terugverlang het en in ’n soutpilaar verander het (Gen. 19). In die Nuwe Testament het Demas die wêreld liefgekry en sy rug op die Here gedraai (2Tim. 4:10). In Laodicea was dit dieselfde. Die gelowiges het wêreldse voorspoed gehad, maar geestelik was hulle brandarm, stokblind, en poedelnaak. Daarom het Jesus hulle aangeraai om gratis die volgende by Hom te koop:

  • Die suiwer goud van God se Woord, die ewige lewe, en egte geloof wat deur die vuur van beproewing gelouter is (v.18, Ps. 19:11, 119:72, Jes. 55:1, Matt. 6:20, 13:44, 46, Ef. 1:7, 2:7, 3:8, 16, 1Pet. 1:6-7).
  • Die wit klere van Christus se geregtigheid in kontras met hulle eie klere wat van swart skaapwol gemaak is (v.18, 4-5, Op. 7:9, 13-14, 19:8, 22:14). As hulle Christus se klere gekry het, sou hulle nie soos Adam en Eva skaam gekry het oor hulle naaktheid nie (v.18, 16:15, Gen. 3:7-11, 21).
  • Oogsalf wat beter was as hulle Frigiese oogpoeier—’n salf wat hulle geestelik kon laat sien (v.18, 2Kor. 4:4, 6, Ef. 1:17-18).

Is hierdie skatte nie beter as die tydelike skatte van hierdie wêreld nie? “Want wat sal dit ’n mens baat as hy die hele wêreld win en aan sy siel skade ly?” (Mark. 8:36).

[e] Verneder jou onder God se dissipline (v.19)

In 2003 het ’n prediker genaamd Jerry Wragg ons vertel van iemand wat afvallig geraak het. Eendag toe word die persoon deur ’n beer aangeval. Hy het die aanval oorleef. Toe Jerry Wragg hom in die hospitaal besoek, het hy by hom aangedring om hom te bekeer. Die man wou nie luister nie en is later deur ’n haai aangeval! Wéér ’n keer het hy die aanval oorleef. Hy wou hom nog steeds nie bekeer nie.

Moenie soos hierdie man wees nie. Sien eerder Jesus se liefde daarin dat hy jou tugtig en bekeer jou (v.19, Heb. 12:6). Moenie met jou sonde aanhou en dinge erger maak as wat dit hoef te wees nie: “Wees nie soos ‘n perd, soos ’n muilesel wat geen verstand het nie, wat ’n mens moet tem met toom en teuel as sy tuig, anders kom hy nie naby jou nie.” (Ps. 32:9).

[f] Dink aan die beloning (v.21)

Ek het in ’n boek gelees van ’n man wat vir sy vrou gesê het dat hy seksueel versoek word by die werk. Hy het haar gevra om vir hom te bid. Sy was seergemaak, maar het vir hom gebid. Haar gebed het gewerk. Hy het nie toegegee aan die versoeking nie. Twee jaar later is hy oorlede. Sy was vol dankbaarheid dat haar man eerlik genoeg was om sy stryd met haar te deel, dat sy vir hom gebid het, en dat hy die versoeking weerstaan het.

Dit werk dieselfde met ons. Dink net aan hoe dankbaar jy op die oordeelsdag sal wees as jy nie afvallig gebly het nie, maar jou bekeer het. Dink aan die vreugde wat jy sal hê as jy jou louheid oorwin het om saam met Jesus op die troon te sit net soos wat Hy die sonde oorwin het om saam met sy Vader op die troon te sit (v.21, 2:26, 5:5, 10, 22:5, Matt. 19:28, Kol. 2:14-15, 2Tim. 2:12, Heb. 1:3).

As jy die Bybel glo, daarvolgens lewe, en daarin volhard, sal jy nie net jouself red nie, maar baie ander mense saam met jou (1Tim. 4:16). En sal dit nie ’n blye dag wees as jy en jou geliefdes voor Jesus staan om die kroon van die lewe te ontvang nie (2:10, Jak. 1:12)?


1  Inligting oor Laodicea verkry by https://www.internationalstandardbible.com/L/laodicea.html, asook uit Colin J. Hemer, The Letters to the Seven Churches of Asia in their Local Setting (Grand Rapids: Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1986, 1989), 178-209

2  Publius Cornelius Tacitus, Annals, Book 14, Par. 27. Verkry by https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/Annals/14A*.html

3  Frigië was die streek en Laodicea die stad.

4  Sien ook Iain Murray, D. Martyn Lloyd-Jones: The Fight of Faith (Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 1990), 337

5  Iain Murray, Evangelical Holiness and Other Addresses (Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 2013), 99