Stiltetyd: Gebed

Markus 1:35-39

Martin Luther het gesê: ‘As it is the business of tailors to make clothes and of cobblers to mend shoes, so it is the business of Christians to pray.’1

Elke Christen weet dat ’n opregte en volhardende gebed ’n Christen se lewe kenmerk (Hand. 9:11) en dat ons sonder die Here niks kan doen nie (Joh. 15:5). Dit is ook wat ons uit Jesus se lewe leer. En as Hý dan moes bid, hoeveel te meer nie óns nie?

1. Hoe moet jy bid (v.35)?

As my rifrug moet kies tussen kos en sy mense beskerm, dan beskerm hy sy mense. Dit werk dieselfde met gebed. Jy sal slegs tyd maak vir gebed as Jesus vir jou belangriker is as slaap, werk, TV, sosiale media, of jou besige skedule. As Jesus vir jou nr. 1 is, dan sal niks in jou pad staan om te bid nie. Maar as Hy nie vir jou nr. 1 is nie, kan jy elke verskoning oplos—daar sal altyd nóg ’n verskoning wees vir hoekom jy nie kan bid nie. Kry daarom jou prioriteite reg en leer uit Jesus se voorbeeld. Wat leer ons uit sy voorbeeld?

[a] Hy het die dag na die Sabbat gebid (v.21, 35). Sy godsdiens was dus nie tot die Sabbat beperk nie, maar Hy het elke dag met die Vader begin en deur die dag in ’n verhouding met Hom gelewe. Kan jy dieselfde sê?

[b] Hy het vroeg in die oggend gaan bid: tussen 03:00 en 06:00 (v.35, vgl. Mark. 13:35). Om dit reg te kry, moet jy gedissiplineerd gaan slaap. Onder normale omstandighede het jy 7-8 ure se slaap nodig, terwyl ouer mense 8-9 ure benodig.

[c] Hy het opgestaan (v.35). Moenie aanhou lê as jy in die oggend wakker word nie, want anders sal jy weer slaap. Staan op, sit die lig aan, stort, en doen wat nodig is om wakker te word.

[d] Hy het eenkant gaan bid (v.35). Kry vir jou ’n plek waar jy alleen kan wees (Matt. 6:6). Dalk kry jy dit nie lekker reg nie, omdat jy in ’n oop plan huis bly, of omdat julle baie mense in een huis is. Gaan bid dan buite, of sit in die hangkas, of in die kar en bid.

Miskien sê jy: ‘Ek het klein kinders. Omdat ek in die aand moet opstaan, is ek moeg in die oggend.’ Wat is dan die oplossing? Vra jou man om die kinders besig te hou, sodat jy vir ’n rukkie kan stil raak. ‘Maar wat as ek ’n enkel ma is?’ wonder jy. ‘Of wat as my man van vroeg tot laat werk?’

Bid soos Susanna Welsey (1669-1742). Sy het negentien kinders gehad. As sy haar voorskoot oor haar kop gegooi het, het die ouer kinders geweet dat hulle die kleintjies moet oppas en dat niemand haar moet pla nie.2 Doen iets soortgelyk en sorg dat daar gevolge is as die kinders stout is, of as hulle jou pla. As daar nie gevolge is nie, sal hulle oor jou loop.

Dalk kan jy korter oomblikke deur dag vat om te bid. Vyf oomblikke van vyf minute elk is vyf en twintig minute. Jy kan ook die krakies in jou dag opvul met gebed: wanneer jy by die winkel in ’n ry staan; wanneer jy op die foon aanhou vir die mediese fonds; terwyl jy jou baba kos gee; wanneer jy in die kar ry; terwyl jy jou kind aan die slaap maak.

Jy kan selfs probeer om later in die oggend te gaan stap, of wanneer die son sak (Gen. 24:63). Bid hardop terwyl jy jou kind in die stootwaentjie stoot. Prys die Here vir wat jy om jou sien. Bid vir jou kinders. Bid vir jou man. Bid vir jouself.

Dalk kan jy ook bid terwyl jou kinders in die middag slaap. Dalk kan jy dit selfs in die aand doen. Dit is wat Hudson Taylor (1832-1905) gedoen het. As almal aan die slaap was, het hy ’n kers opgesteek om die Bybel te lees en te bid.3

Wat as jy ’n ongelowige huweliksmaat het wat jou nie ’n kans gee om te bid nie? Dalk sit hy selfs die TV, of die radio harder, sodat jy nie kan stilraak nie. Dink aan Christene wat saam met tien of vyftien ander mense in ’n tronksel sit: hulle word stil in hulle harte, selfs al is daar ’n geraas om hulle.

Bêre die Skrif in jou hart soos wat Jesus gedoen het (onthou dat Hy nie ’n kopie van die Bybel by Hom gehad het nie). Oordink die Woord totdat dit in jou hart brand en jy spontaan oorgaan tot gebed (Ps. 1:2). Sonder die Bybel sal jou gebede leeg wees en sonder gebed sal die Bybel koud bly. Jy benodig beide as jy ’n lewende verhouding met die Here wil hê (Joh. 15:7). Om gesond te groei, moet jy ook op die volgende maniere soos Jesus bid:

#1: Bid gereeld (Luk. 5:16). Jou gebede moenie ‘knit one, slip one’ wees soos ’n graad 1 kind se tande nie.

#2: Vas om geestelik sterker te raak (Luk. 4:1-13). Los iets wettig soos kos, lekkernye, vleis, of slaap om jouself aan gebed te wy. Besluit hoe lank jy wil vas: ’n halwe dag, ’n dag, twee dae, of meer?

#3: Gee meer tyd aan gebed as jy besig is (v.35, 32-34, 36-39, Luk. 5:16). Klink dit vir jou na ’n onderstebo redenasie? Dit is nie. Jy het juis ekstra krag nodig en daarom moet jy meer bid. Maar om krag te kry is nie die belangrikste rede hoekom jy moet bid nie. Die belangrikste rede vir gebed is om by Jesus te wees (Luk. 10:39). Andrew Bonar (1810-1892) het gesê: ‘I see plainly that fellowship with God is not means to an end, but is to be the end itself.’4 En tog kry ’n mens wysheid, krag, en genade as jy jou hart voor die Here uitstort (Ps. 62:9, Jes. 30:15, 40:28-31).

#4: Bid as jou vyande jou teister (Luk. 6:11-12, Ps. 109:4). Bid ook vír jou vyande (Luk. 23:34, 6:28). Dit sal help dat jy nie bitter raak nie.

#5: Bid as jy hulp benodig, of as jy groot besluite moet neem (Luk. 6:12-13).

#6: Dank die Here vir sy voorsiening (Luk. 9:16, Ps. 50:23, 1Tim. 4:4-5).

#7: Bid om Jesus se heerlikheid te sien (sien Luk. 9:18, 29 en die omliggende konteks). Bid dit veral voordat jy die Bybel lees (Ef. 1:17-19).

#8: Dank die Here dat Hy soewerein is oor bekerings; ook oor dié mense vir wie se bekering jy bid (Luk. 10:21).

#9: Dank die Here by die nagmaal (Luk. 22:19-20). Moenie ondankbaar van die nagmaal af wegbly, of nét jou sonde bely wanneer jy dit gebruik nie. Onthou om die Here te dank.

#10: Bid in donker tye eerder as wat jy angstig rondskarrel (Luk. 22:39-46).

#11: Berus jou by die Vader se wil en glo dat dit die beste is (Luk. 22:42).

#12: Herinner die Vader aan wat Jesus in Joh. 17 vir ons gebid het: vir beskerming teen die duiwel en die wêreld, dat ons blydskap volkome sal wees, dat ons heilig sal wees, dat mense tot bekering sal kom, dat ons ’n nader verhouding met God sal hê, dat ons nie verdeeld sal wees met ander Christene nie, dat ons Jesus se heerlikheid sal sien, dat ons ’n dieper kennis van God sal hê.

#13: Gebruik die Onse Vader as jou patroon vir gebed (Matt. 6:9-13):

  • Bid vir ander Christene: ‘Ons…’
  • Bid met vrymoedigheid, omdat God jou Vader is: ‘Vader…’
  • Bid dat God sy Naam deur jou lewe sal groot maak: ‘laat u Naam geheilig word…’
  • Bid vir evangelisasie, sendingwerk, die prediking op Sondae, die Jode, bekerings, herlewing en die wederkoms: ‘laat u Koninkryk kom…’
  • Bid om God se wil deur sy Woord en gebed te verstaan en om daarvolgens te lewe: ‘laat u wil geskied…’
  • Bid vir jou daaglikse behoeftes: ‘gee ons vandag ons daaglikse brood…’
  • Bely jou sonde so spesifiek as moontlik en vergewe ander: ‘vergeef ons ons skulde soos ons ons skuldenaars vergewe…’
  • Bid vir beskerming teen die duiwel, die sonde in jou hart, en die wêreld: ‘en lei ons nie in die versoeking nie, maar verlos ons van die Bose…’

#14: Bid met volharding as jy weet dat iets binne God se wil is (Luk. 11:5-8, Gen. 32:26, Heb. 5:7). Bid met ander woorde totdat die Here jou antwoord.

#15: Bid op jou sterfbed (Luk. 23:46). Wees ook dankbaar dat Hý vir jou sal bid as jy jou bewussyn verloor (Rom. 8:26-27).

Dalk vrees jy dat jy nie al hierdie dinge sal onthou nie. Maak dan vir jou ’n gebedslys. Bid elke dag vir jouself en vir jou gesin. Deel ook jou gebedslys op, sodat jy byvoorbeeld op Maandae vir jou wyer familie bid, op Dinsdae vir jou vriende, op Woensdae vir jou gemeente, op Donderdae vir die regering, op Vrydae vir mense wat siek is en swaarkry, ensovoorts. Dit is maar net ’n voorstel. Deel jou gebedslys in soos wat dit vir jóú werk. Maak net seker dat Gód se prioriteite jóúne is.

2. Hoekom moet jy bid (v.36-39)?

Die feit dat mense enigsins so iets sou vra, wys dat hulle nie besef hoe kragtig gebed is nie (Jak. 5:16). Gebed is die kragtigste wapen wat bestaan (2Kor. 10:3-5). Swaarde, gewere, vliegtuie en tanks kan niks aan onsigbare geeste doen nie. Deur die Woord, gebed, en ’n heilige lewe kan ons hulle egter oorwin (Ef. 6:10-18). In sy Goddelike natuur was Jesus soewerein oor die bose magte, maar as mens moes Hy dieselfde wapens as ons gebruik (Jes. 11:5, 59:17). Ons sien byvoorbeeld hoe Hy dit in v.36-39 doen.

Jesus het by Simon en Andreas se huis gebly. Johannes en Jakobus was ook daar (v.29). Toe hulle die volgende oggend opstaan, was Jesus nie daar nie. Hulle het Hom gesoek tot hulle Hom gevind het (v.36-37). ‘Almal soek U,’ het hulle gesê (v.37). Hulle was opgewonde dat Jesus populêr geword het. Hy het egter die Vader gaan soek en nie mense nie. Hoe min is dit die geval in ons lewens? Wanneer ons in die oggend opstaan, sit ons dadelik ons selfone aan om te kyk of mense ons gesoek het. Sal dit nie beter wees as ons eers die Here soek nie? Selfs as jy verslaap het, of vroeg êrens moet wees, is dit beter om ’n paar minute alleen met die Here deur te bring as om glad nie tyd met hom te spandeer nie.5 Iemand wat tyd neem om stil te word, hoor die Here se stem. Op hierdie manier bepaal Hý (eerder as mense) jou dagboek. So was dit met Jesus. Hy het in die stil plek geleer dat Kapernaum se mense nie die enigstes is wat sy aandag moes hê nie, maar dat Hy God se Woord aan die hele Israel moes verkondig (v.38-39, Jes. 61:1, Luk. 4:18-19).

Onthou asseblief dat Jesus nie ’n kopie van die Bybel by Hom gehad het nie. Die implikasie is dat die Vader Hom daagliks gelei het deur waarhede wat Hy in sy hart gebêre het (vgl. Ps. 119:11, Matt. 4:4, 7, 10). Laat ons sy patroon volg en nie net die Bybel lees nie, maar dit oordink en vra dat die Vader ons daardeur sal lei. Vra dat die Heilige Gees sy woorde in jou hart sal laat brand net soos wat die wind kole aanvuur. Vra Hom om jou oë te open om die wonders uit sy Woord te sien (Ps. 119:18). Vra Hom om jou groot en wonderbare dinge te wys wat jy nie geweet het nie (Jer. 33:3). Vra Hom om jou hart te ontbloot, sodat jy jou sonde kan raaksien en dit kan bely (Heb. 4:12). Vra Hom om sý begeertes in jou gedagtes te lê, sodat jy daarvoor kan bid (Ps. 37:4, Eseg. 36:37). Vra vir wysheid en leiding deur die dag (Ps. 32:8, Jes. 30:21, Jak. 1:5). Vra Hom om jou in jou gewete te waarsku en om beheer te neem van jou hart, jou gedagtes, jou woorde en jou dade.

Hierdie dinge kan nét gebeur as jy jouself absoluut aan die Vader wy deur die Woord en gebed. As jy daarmee volhou, sal die Here jou verander om ’n man, of vrou van die Woord en gebed te wees. En as jy só ’n persoon word, sal jy nie so maklik en gereeld voor die versoeking swig, vir vals lering val, of aangetrek word deur die wêreld nie.

Volgens die teks voor ons het Jesus kragtig bedien en mag gehad oor die bose (v.39), omdat Hy tyd deurgebring het met die Vader (v.35). Ek wéét dat Hy die ewige en almagtige Seun van God is en dat die demone Hom gevrees het (v.24, Jak. 2:19). Maar Hy was ook volkome mens en het nie sy Goddelike krag gebruik om Homself uit moeilike situasies te help nie (Matt. 4:3-4). Hy het eerder op sy Vader vertrou om die Gees te stuur om Hom te help. Dit het by sy doop gebeur (v.10), maar Jesus het die Vader ook daagliks vertrou vir nuwe wysheid en krag deur die Woord en gebed (v.35, Jes. 50:4).

Die vraag is of ons dieselfde doen. Sonder gereelde tyd met die Here, sal jy so swak wees soos iemand wat een keer elke paar dae, of een keer per week eet. Waar dít gebeur, sal die duiwel maklik die oorhand oor jou kry (Mark. 9:28-29). Jy sal soos ’n siek wildebees bees: ’n sagte teiken vir die duiwel. Die duiwel weet dat jy hom deur die Woord en gebed kan oorwin (v.35, 39). Daarom sal hy jou besig hou en allerhande verskonings in jou ore fluister vir hoekom jy nie tyd het vir die Woord en gebed nie. Of as jy tyd vir die Here maak, sal hy jou versoek om te dagdroom terwyl jy besig is met die Woord en gebed. Bid dus vir die Here se beskerming voor jy begin. Lees en bid hardop as dit jou sal help om beter te fokus. As jy nie fokus nie, sal jou tyd met die Here so oneffektief wees soos ’n pappegaai wat die Onse Vader opsê. In daardie geval is jou gebede ’n dooie ritueel eerder as ’n lewende verhouding met die almagtige God. As jy egter op die Here fokus en daagliks deur die Woord en gebed met Hom wandel, sal jou lewe wees soos ’n gesonde vrugteboom wat teen ’n rivier geplant is.


1  Aangehaal in Donald Whitney, Spiritual Disciplines for the Christian Life (Colorado Springs, Colorado: NavPress, 1991), 68

2  Ibid., 198

3  John Piper, 21 Servants of Sovereign Joy (Wheaton, Illinois: Crossway, 2018) 806 n. 42

4  Aangehaal in Iain Murray, Seven Leaders: Preachers and Pastors (Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 2017), 61

5  Andrew Bonar, Robert Murray M’Cheyne (Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 1960, 2012 [1844]), 240-1