Die Lam, die Prostituut en die Antichris

Revelation 17

Toe ek in die laerskool was, het my vriend se pa altyd gesê:  ‘And there we were, four against a thousand – and boy did we give those four a hiding.’  Toe die kerk se vyande in Op.17 teen haar geveg het, was dit andersom.  Alhoewel die vyand in die meerderheid was, het hulle aan die kortste end getrek.  Dit kon nie anders nie, omdat Jesus vir sy bruid baklei het.

 

Johannes se beskrywing (v.1-6a)

As kinders het ons probeer om ons eie kodetaal te skryf.  ‘n Driehoek was bv. ‘n ‘A’, twee sirkels ‘n ‘B’, ‘n sterretjie ‘n ‘C’, ens.  Ons het ‘n brief in simbole geskryf, en onderaan die bladsy die ‘kode’ of gepaste letter vir elke simbool gegee.

 

Alhoewel Johannes dit nie heeltemal so gedoen het in Openbaring nie, het hy simbole gebruik wat sewe gemeentes verstaan het.  Hulle kon die Ou Testament nageslaan het om dit uit te werk.

 

Die soldaat wat Johannes se brief afgelewer het, sou bv. nie geweet het dat die monster in hfst.13 die Romeinse Ryk is, en dat Nero die 666 is nie.  So sou Johannes en die gelowiges in Asië nie verder in die moeilikheid gekom het nie.

 

In 17:1 het een van die engele wat die sewe bakke gehad het vir Johannes die prostituut gewys; in 21:9 het hy vir hom die bruid gewys.  As die bruid die hemelse Jerusalem was (21:2, 10), was die prostituut seker die aardse een.  Dit lyk of Johannes, soos Paulus in Gal.4:25-26, die twee met mekaar kontrasteer.  Ek sal later vir jou wys hoekom ek so sê, asook wat dit beteken dat die prostituut op baie waters gesit het (v.1).

 

Die engel het vir Johannes gewys dat Christus die prostituut vir haar geestelike egbreuk gaan oordeel (v.1-2, hfst.17-18, Jes.1:21, Jer.2:20, Esg.16, 23, Hosea).  In die Ou Testament het die konings en bewoners van die aarde of land [Gk. ] egbreuk met haar gepleeg (v.2).  Met die wyn van haar versoeking het sy hulle dronk gemaak sodat hulle makliker egbreuk sou pleeg (v.2, Jer.51:7, vgl. Gn.19:32-35).

 

Om hierdie dinge vir Johannes te wys, het die engel hom in die Gees na die woestyn toe weggevoer (v.3, kontr. 21:10).  Die boodskap is dat die prostituut geestelik dor was, asook dat God haar weer in die woestyn ingelei het om haar te straf (Dt.32:10, Nm.14, Jer.2:2).

 

Die vrou het op ‘n skarlakenrooi monster gesit (v.3).  Die dier of monster het sewe koppe, tien horings en lasterlike name gehad (v.3).  Ek het reeds in hfst.13 gewys dat die dier of Antichris die Romeinse Ryk met haar keisers is; ek sal later meer hierop uitbrei (vgl. Dn.7:17).  Die dier se lasterlike name herinner ons daaraan dat die Romeinse keisers hulle onderdane gedwing het om hulle as here [Gk. kurios] of god [Lat. Deus] aan te spreek.[1]

 

Die vrou se verbintenis met die dier wys vir ons hoe Jerusalem en Rome saamgewerk het om vir Jesus en sy volgelinge dood te maak (Jh.18-19, Hd.21-28).  Die vrou se rok was rooi met die bloed van God se kinders (v.4, Jer.2:34).

 

Om die nasies te mislei, het haar rooi-pers rok met goud, juwele en pêrels soos die Nuwe Jerusalem, Aäron se klere, en die tabernakel gelyk (v.4, 18:16, 21:9-21, Eks.25-28, Jer.4:30).  Uiterlik was sy godsdienstig; sy was so mooi soos ‘n beker wat van suiwer goud gemaak is (v.4).  In haar hart was sy egter so korrup soos die gruwelike onreinheide wat binne-in die goue beker was (v.4, Mt.23:25-28).

 

Die naam op haar voorkop het vir almal gewys wie sy regtig is:  “die groot Babilon, die moeder van die hoere en van die gruwels van die aarde.” (v.5, Jer.3:3, kontr. Eks.28:36).  As ma van die prostitute het sy vir haar dogters in die land [Gk. ] geleer hoe om geestelike egbreuk te pleeg (Esg.16:44-48).  Op hierdie manier het Jerusalem so heidens geword soos Babilon.

 

Omdat sy die bloed van Jesus se heilige getuies gestort het, het Hy vir haar bloed gegee om te drink sodat sy dronk geword het (v.6a, 18:20, 24, 16:6, Mt.27:25, Lk.11:47-51, 13:33-34, Hd.7:51-52, 58, 8:1-3, 1 Ts.2:14-16).

 

Die engel se verduideliking (v.6b-18)

In John Bunyan se Pilgrim’s Progress stel die karakters verskillende idees voor.  Bunyan se oorspronklike name, kleurvolle karakters en hope teksverwysings, maak dit maklik om die betekenis uit te werk.  Ons weet bv. dat Giant Despair en Doubting Castle na ‘n Christen se stryd met twyfel en depressie verwys, terwyl By-Path Meadow net ‘n ander manier is om van ‘backsliding’ te praat.

 

Op ‘n soortgelyke wyse het die engel in Op.17 vir Johannes die beeld van die prostituut en die monster verduidelik.  Johannes het hom verwonder toe hy die vrou gesien het (v.6b).  Is sy punt dat die duiwel, die wêreld en sonde ons maklik kan mislei (Gn.3:6, 2 Kor.11:14, 1 Jh.2:15-16)?  Of was hy verwonderd omdat hy nie geweet het wat dit beteken nie?  En is dít dalk hoekom die engel hierdie dinge in v.7-18 verduidelik het?

 

Wat die prostituut, asook die dier met die sewe koppe en die tien horings betref, het die engel die volgende vir Johannes gesê (v.7):

 

[1] ‘Die dier was, is nie meer nie, en sal weer uit die bodemlose put uit opkom’ (v.8, kontr. 1:8).  Dit is vervul toe keiser Nero selfmoord gepleeg het.  Vir 18 maande het dit gelyk of die Romeinse Ryk op sy laaste is.  Die Ryk het dit egter oorleef.  Toe Vespasianus wat aan bewind gekom het, het die dier se dodelike wond – keiser Nero wat dood is – gesond geword (13:3, 12, 14).

 

Hieroor sou die ongelowige Jode in die land [Gk. ] hulle verwonder het, almal wie se name nie voor die skepping in die Boek van die Lewe geskryf is nie (v.8, 13:3).  Maar die Ryk sou nie gehou het nie, want in 410 n.C. het God die Wes-Gote gestuur om dit te vernietig (v.8, 11).[2]

 

[2] ‘Die gelowiges het God se wysheid en kan die betekenis van die dier se sewe koppe en tien horings uitwerk (v.9, vgl. 13:18).  Die sewe koppe is sewe berge waarop die vrou sit’ (v.9).  Ons weet dat Rome op sewe berge gebou is.  Die les is weereens dat Jerusalem op Rome se rug gery het om die gelowiges dood te maak.

 

Die engel het verder gesê dat die sewe koppe sewe konings is.  Vyf van hulle het reeds tot ‘n val gekom, een was aan bewind toe Johannes Openbaring geskryf het, en een sou binnekort op die toneel verskyn het (v.10).  As die nuwe koning gekom het, sou hy vir ‘n kort tydjie regeer het.

 

Die geskiedenis leer vir ons dat daar vyf keisers voor Nero was:  Julius, Augustus, Tiberius, Caligula en Claudius.  Nero was die sesde een, en na hom het Galba vir omtrent sewe maande regeer.[3]  So het die Here v.10 vervul.

 

Omdat die dier van die Romeinse Ryk (nr.8 volgens v.11) een was met die sewe keisers, het dit gelyk of die kerk nie eintlik ‘n kans gehad het om te oorleef nie.  Die waarheid is egter dat dit die Ryk was wat tot ‘n val gekom het (v.11).

 

[3] ‘Die tien horings is tien konings’ (v.12).  Dit verwys na konings soos Herodes wat onder die keiser oor die Ryk se tien keiserlike provinsies geregeer het, nl. Italië, Agaje, Asië, Sirië, Egipte, Afrika, Spanje, Gallië of Frankryk, Brittanje, en Germanië of Duitsland.[4]  Vir ‘n kort tydjie (‘n uur) het die dier aan hulle die gesag gegee om God se kinders dood te maak (v.12-14, 2:10, 13).

 

Maar selfs toe hulle as een man saamgewerk het (v.13, Hd.4:27-28, Lk.23:12), kon hulle nie die Lam en sy volgelinge oorwin het nie (v.14).  Jesus is die Koning van die konings en die Here van die here; daarom het die Romeinse Ryk ondergegaan en bestaan die kerk nogsteeds (v.14, 19:16, Dt.10:17, Dn.2:47, Mt.28:18).

 

God het die kerk gekies en deur die evangelie na Homself toe geroep (v.14, Rm.1:6, 8:28-30).  Hy sal ook daarvoor sorg dat kerk nie ontrou word soos Israel nie, maar ‘n getroue bruid bly (v.14).

 

[4] ‘Die water waarop die prostituut gesit het is ‘n menigte van volke, nasies en tale’ (v.15, 1, Ps.65:8, Jes.17:12-13).  Jerusalem het met die nasies gehoereer, maar soos in Esg.16:35-41, 23:25-29, 47 het hulle haar gehaat, verwoes, kaal uitgetrek, verslind en met vuur verbrand (v.16, 18:8, 17, 19, 19:18, Lv.21:9).  Dit is in 70 n.C. vervul toe die Romeine Jerusalem verwoes en verbrand het, en in die res van die Ryk tienduisende Jode geslag het.[5]

 

So het die dier van die Romeinse Ryk met haar keisers en konings – sonder dat hulle dit besef het – God se plan teen die Jode uitgevoer en sy profesieë vervul (v.17, Jes.10:5-7, 46:9-11, Ef.1:11).  Jesus het gesê:  “En wanneer julle Jerusalem deur leërs omsingeld sien, dan moet julle weet dat sy verwoesting naby is… Want dit sal dae van wraak wees, sodat alles wat geskrywe is, vervul kan word.” (Lk.21:20, 22).

 

[5] ‘Die vrou is die groot stad wat heerskappy voer oor die konings van die aarde’ (v.18).  In 11:8 het Johannes gesê dat Jerusalem die groot stad is (vgl. Jer.22:8), en in v.18, 18:10, 16, 18-19, 21 word Babilon die groot stad genoem.

 

Die Babilon van die Ou Testament het nie meer bestaan nie, en sou volgens Jes.13:19-20 ook nie weer herbou word nie.  Die les is dan dat Jerusalem so heidens geword het soos Babilon.  Babilon is dus ‘n skuilnaam vir Jerusalem.

 

Volgens die engel het die groot stad, dit is Jerusalem, oor die konings van die aarde of land [Gk. ] geheers (v.18).  Jerusalem was die sondebok wat haar afgodery na die res van die land toe versprei het, en in haar het die konings van Israel hulle sonde gepleeg.

 

Wat is Johannes se punt in hierdie hoofstuk, en hoe moet ons dit toepas?  Die sentrale gedagte is dat prostitute en monsters, Jerusalem en Rome, vals gelowiges en ongelowiges vir Jesus haat.  Maar omdat hulle nie by Hom kan uitkom nie, sal hulle sy kinders vervolg en doodmaak.  Hulle sal egter nie suksesvol wees nie, want as Koning van die konings en Here van die here sal Hy hulle oorwin en vernietig (v.8, 11, 14, 16).

 

Die boodskap is dat Jesus en die Christelike geloof nie oorwin kan word nie, maar dat hulle die vyand sal oorwin (v.14).  Selfs as daar net een gemeente op die aarde oor is, sal sy – soos Dawid teen Goliat, en Gideon se bende van 300 teen ‘n groot menigte – teen alle verwagtinge opstaan, die stof van haar klere afskud, en in Jesus se krag die vyand met ‘n uitklop hou teen die grond slaan:  “want by die HERE is daar geen verhindering om deur baie of deur min te verlos nie. “ (1 Sm.14:6).

 

Die kerk sal oorwin en die evangelie sal suksesvol wees.  Die poorte van die hel kan nie teen die kerk standhou wanneer sy met die swaar houtpale van die evangelie en gebed daarteen storm nie.  Uiteindelik moet die kerk deurbreek, en sal Jesus miljoene gevangenes uit die mag van Satan bevry om só sy kerk te bou (Mt.16:18).

 

Ek kan nie meer aan eindtydsieninge vashou wat sê dat die kerk dit net-net gaan maak, en dat sy voor die wederkoms by verre in die minderheid gaan wees nie.  William Hendriksen (wat andersins ‘n baie goeie kommentator is) sê bv. dat die kerk in haar evangelie-getuienis totaal oneffektief en vernietig sal wees voordat Jesus kom.[6]

 

Maar kon Jesus sy vyande aan die kruis oorwin het, en dit nie deur die res van die geskiedenis doen nie?  En kon Hy in 70 en 410 n.C. sy kerk se vyande in die nek geslaan het, en dit nie weer doen nie?  Volgens Ps.110:1 sal Hy aan die regterhand van die Vader heers, totdat al sy vyande onder sy voete is.

 

Deur Christus se krag sal die kerk triomfeer oor die heidene wat haar vervolg (die dier), asook oor dié wat dat hulle aan God behoort, maar teen haar is (die prostituut).

 

Dwarsdeur die Ou Testament het God sy volk se vyande oorwin en gemaak dat hulle vandag nie eers meer ‘n faktor is nie:  die Egiptenare, die Amalekiete, die Filistyne, die Assiriërs, die Babiloniërs, die Meders en die Perse, die Grieke en die Romeine.

 

Ook in die Nuwe Testament het God Judaïsme, Gnostisisme en talle ander vals leringe met die besem van sy dissipline uit die kerk uitgevee, sodat dit nie meer ‘n ernstige bedreiging is nie.

 

En in óns dag sal Jesus elke vuil ‘-isme’ en ander vals lering uit die kerk uit verwyder.  Hy sal nie toelaat dat die invloed van ateïsme, Islam, Kommunisme, die Word of Faith beweging, postmodernisme, die Hebrew Roots dwaling, of enige ander vyand sy kerk tot niet maak nie.

 

Watter ordentlike man sal toelaat dat iemand sy vrou verniel en die oorhand oor haar kry?  Hoekom sal Jesus dit dan doen?  Ek weet nie of ons aldag lekker besef hoe lief Jesus vir sy bruid is nie.  Volgens Ef.5:25 het Hy haar só liefgehad, dat Hy sy lewe vir haar gegee het.

 

As jy nie deur geloof en bekering deel is van sy bruid nie, beteken dit jy is teen haar.  En as jy teen Jesus se bruid is, sal Hy jou doodmaak soos Hy dit met die prostituut en die dier gedoen het.  Besluit vandag aan wie se kant jy wil wees.

 

[1] David Chilton, The Days of Vengeance, p.136

[2] N.R. Needham, 2000 Years of Christ’s Power: Part 1, p.287

[3] Ibid., p.175

[4] Chilton, p.175.  Chilton het sy inligting verkry uit F.W. Farrar, The Early Days of Christianity, Chicago and New York, Belford, Clarke & Co., 1882, p.532.

[5] Ibid., pp.176-177

[6] William Hendriksen, More than Conquerors, 1947, p.178 aangehaal in Iain Murray, The Puritan Hope, p.275 n.32